Due Palme, Serre Susumaniello Salento, Apulia, Włochy

Jak smakuje i pachnie

Serre Susumaniello od Due Palme to czerwone wino z Apulii, które warto od razu odróżnić od Primitivo. Nie idzie przede wszystkim w stronę śliwkowej miękkości, wysokiej dojrzałości i słodkawego wrażenia owocu. Susumaniello jest bardziej zwarte, ciemniejsze w rysunku, wyraźniej przyprawowe, świeższe i bardziej mineralno-słone w finiszu. Nadal czuć południowe słońce Salento, ale wino ma więcej nerwu, grafitowej suchości i tanicznej struktury niż wiele bardzo gładkich czerwieni z Apulii.

W kieliszku ma głęboki, ciemnorubinowy kolor z fioletowymi refleksami. Barwa jest intensywna, niemal atramentowa przy brzegu, co dobrze zapowiada charakter odmiany: Susumaniello potrafi dawać wina bardzo nasycone kolorem, z mocnym owocem i wyraźną strukturą. Nie oznacza to jednak automatycznie ciężaru. W tej butelce kolor sugeruje koncentrację, ale smak pozostaje bardziej dynamiczny niż można by się spodziewać po tak ciemnym winie.

Aromat jest ekspresyjny i ciemno-owocowy. Na pierwszym planie pojawiają się dojrzałe czerwone owoce, czarna wiśnia, śliwka, jeżyna, konfitura z owoców leśnych i delikatny akcent dżemu. Owoc jest dojrzały, ale nie jednowymiarowo słodki. Ma więcej wytrawnego napięcia, szczególnie przez obecność nut grafitu, pieprzu, goździków, ziemi i lekko słonawego tła.

Po chwili w aromacie pojawia się czarny pieprz, przyprawy korzenne, suszone zioła, grafit, odrobina mokrego kamienia i subtelna nuta balsamiczna. To właśnie te elementy odróżniają Serre od prostszego, bardziej owocowego wina południowego. Susumaniello potrafi być intensywne, ale jego najlepsze wersje mają też szorstkawy, mineralny, wytrawny wymiar. Tutaj nie chodzi wyłącznie o gładkość, lecz o połączenie ciemnego owocu z pikantnością i świeżością.

W ustach wino jest wytrawne, dobrze zbudowane, średnio pełne do pełnego, ale nie ociężałe. Pierwszy plan smaku to wiśnia, śliwka, jeżyna, czerwona porzeczka i ciemniejsza konfitura. Zaraz za owocem pojawiają się pieprz, goździk, grafit, ziemistość i lekki słonawy akcent. Wino ma wyraźną strukturę, lecz tanina nie jest agresywna. Jest obecna, dojrzała, lekko aksamitna i dobrze wtopiona w owoc.

Najciekawsza jest równowaga między dojrzałością i świeżością. Apulia daje winu ciepły owoc, głębię koloru i pełnię, ale Susumaniello wnosi więcej kwasowości i pikantnego napięcia niż Primitivo. Dzięki temu Serre nie kończy się ciężko. Zamiast miękkiej, słodkawej końcówki pojawia się bardziej wytrawny, grafitowo-przyprawowy finisz.

Finisz jest długi, świeży i wyraźnie przyprawowy. Powracają w nim czarna wiśnia, śliwka, czerwone owoce, pieprz, goździk, grafit, ziemia i lekka słoność. Tanina zostaje na podniebieniu, ale nie wysusza nadmiernie. Dzięki temu wino dobrze nadaje się do jedzenia, szczególnie do dań z grilla, duszonych mięs i potraw o wyraźniejszej strukturze.

Najlepiej podawać je w temperaturze około 16–18°C. Butelkę warto otworzyć 20–30 minut przed podaniem. Krótkie napowietrzenie wygładzi taninę i pozwoli rozwinąć nuty grafitu, przypraw oraz czerwonych owoców.

Jak smakuje to wino?

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Serre Susumaniello bardzo dobrze pasuje do czerwonych mięs, grilla, duszonej wieprzowiny, jagnięciny, zapiekanych warzyw, bakłażana i miękkich dojrzałych serów. Można podać je do żeberek w sosie barbecue, pieczonych kotletów jagnięcych, szaszłyków z mięsa, gulaszu wieprzowego, wołowiny duszonej z pomidorami, grillowanej kiełbasy, bakłażana zapiekanego z serem, parmigiany, papryki faszerowanej mięsem, pieczonych warzyw z ziołami albo sera taleggio czy dojrzałego pecorino. Ciemny owoc dobrze łączy się z przypieczoną skórką i sosem, a tanina oraz świeżo-słony finisz pomagają zrównoważyć tłuszcz, słodycz pieczenia i intensywność przypraw.

Kto stoi za tym winem

Cantine Due Palme to jedna z najważniejszych spółdzielni winiarskich południowej Apulii. Jej siedziba znajduje się w Cellino San Marco, w Salento, czyli na południowym „obcasie” Włoch. Producent został założony w 1989 roku z inicjatywy Angelo Maciego, który chciał zbudować spółdzielnię zdolną połączyć lokalną wiedzę rolników z bardziej ambitnym podejściem do jakości.

To ważny kontekst, bo przez lata wiele gron z Apulii trafiało do win masowych albo służyło do wzmacniania win z innych regionów. Due Palme powstało między innymi po to, aby tę sytuację odwrócić: pokazać, że południowa Apulia może dawać wina rozpoznawalne, dobrze zrobione i oparte na własnych odmianach.

Dziś Due Palme jest dużym producentem spółdzielczym, który pracuje z szeroką grupą plantatorów i znaczną powierzchnią winnic. Skala nie oznacza tu anonimowości, lecz możliwość selekcji owoców z różnych części Salento i Mandurii. W przypadku takiej odmiany jak Susumaniello ma to duże znaczenie, bo najlepsze efekty daje ona wtedy, gdy pilnuje się dojrzałości, wydajności i struktury tanin.

W portfolio Due Palme ważne miejsce zajmują klasyczne odmiany Apulii: Primitivo, Negroamaro, Malvasia Nera i Susumaniello. Serre pokazuje tę mniej oczywistą część regionu. Nie bazuje na najbardziej komercyjnej sławie Primitivo, lecz na odmianie rzadszej, bardziej lokalnej i przez lata mniej rozpoznawalnej. To wino dobrze wpisuje się w szerszą pracę producenta: przywracanie znaczenia odmianom, które przez długi czas pozostawały w cieniu.

Jaka jest historia i idea wina

Susumaniello to rzadka czerwona odmiana związana przede wszystkim z Apulią, zwłaszcza z obszarem Brindisi i Salento. Jej nazwa bywa łączona ze słowem „somarello”, czyli osiołek. Według popularnego wyjaśnienia odnosi się to do dużej wydajności młodych krzewów, które „dźwigają” ciężkie kiście winogron niczym mały osioł.

Przez długi czas Susumaniello nie należało do najbardziej prestiżowych odmian. Młode krzewy dawały dużo owocu, więc odmiana była użyteczna produkcyjnie, ale z wiekiem jej plon spadał, a zainteresowanie producentów malało. Dopiero współczesny powrót do lokalnych szczepów sprawił, że zaczęto patrzeć na Susumaniello inaczej: nie jako na odmianę pomocniczą, lecz jako na źródło win ciemnych, świeżych, pikantnych i oryginalnych.

Serre pokazuje właśnie tę nową interpretację. To wino zrobione w czystej postaci z Susumaniello, a więc bez przykrywania odmiany Primitivo czy Negroamaro. Dzięki temu można dobrze zobaczyć jej charakter: głęboki kolor, czerwone i ciemne owoce, przyprawy, grafit, ziemistość, wyraźną strukturę i świeżo-słoną końcówkę.

Idea tego wina polega na elegancji, a nie tylko na sile. Ma objętość, ale ma też świeżość. Ma ciemny owoc, ale ma też grafit i sól. Ma taninę, ale jest ona bardziej aksamitna niż szorstka.

Wino jest gotowy do picia teraz. Ma już ułożoną strukturę, ale nadal powinno zachowywać intensywny owoc i przyprawowy charakter. Można je przechować jeszcze przez kilka lat, jednak największą przyjemność da w okresie, w którym świeżość, owoc i pikantność pozostają żywe.

Terroir i metoda produkcji

Serre Susumaniello powstaje w apelacji Salento IGP z odmiany Susumaniello. Winnice znajdują się w obszarze Brindisi, czyli w miejscu silnie związanym z pochodzeniem tej lokalnej odmiany. Gleby są gliniasto-piaszczyste, z obecnością kamieni, sprzyjające winom o dobrej strukturze, dojrzałości i mineralno-słonym tle.

Zbiór odbywa się pod koniec września. Owoce zbierane są ręcznie do małych skrzynek, co pomaga chronić je przed zgnieceniem i pozwala lepiej kontrolować jakość surowca.

Fermentacja przebiega w kontrolowanej temperaturze, w stalowych zbiornikach. Później wino dojrzewa jeszcze w stali i w butelce. 

Efektem jest czerwone wino z Salento, które pokazuje Apulię z mniej oczywistej strony. Nie jest tak miękkie jak wiele Primitivo i nie tak gorzkawo-ziołowe jak część win z Negroamaro. Serre Susumaniello łączy ciemną barwę, dojrzały owoc, pikantność, elegancką taninę i mineralne tło, dzięki czemu świetnie sprawdza się przy intensywnej, południowej kuchni.

W skrócie:

Podawać z: czerwonymi mięsami, zapiekanymi warzywami, bakłażanem, miękkimi dojrzałymi serami.

Temperatura serwowania: 16^o - 18^oC

Apelacja: I.G.P. Salento

Dojrzewanie: w stalowych zbiornikach

Gleby: glina, piasek