Anthony Thevenet, Chénas, Gamay, Beaujolais, Francja

Jak smakuje i pachnie

Chenas Anthony’ego Theveneta zajmuje miejsce pomiędzy soczystym, lekkim Beaujolais-Villages a bardziej skoncentrowanym Chenas Vieilles Vignes. Nadal jest to Gamay pełne świeżego owocu i naturalnej swobody, ale pochodzenie z jednego z dziesięciu cru Beaujolais nadaje mu większą głębię, wyraźniejszą strukturę i bardziej mineralny charakter. Wino pozostaje przystępne, lecz nie jest już wyłącznie prostą opowieścią o malinach i wiśniach.

Wino ma umiarkowanie intensywną, rubinową barwę. W aromacie pojawiają się dojrzałe czereśnie, maliny, poziomki i czerwona porzeczka. Owoc jest soczysty, ale ma łagodniejsze, bardziej rozwinięte oblicze niż w bardzo młodym Gamay. Z czasem dołączają do niego czarne wiśnie, śliwki i delikatne skojarzenie z galaretką porzeczkową.

Kilkuletnie dojrzewanie w butelce wprowadziło również bardziej wytrawne akcenty. Można odnaleźć szałwię, suszone zioła, grzyby, leśną ściółkę i subtelną ziemistość. Pojawia się także lekko tostowa nuta, ale nie przykrywa ona owocu. Drewno pozostaje jedynie tłem, ponieważ część wina dojrzewała w używanych beczkach, których zadaniem było przede wszystkim uporządkowanie struktury i umożliwienie powolnego rozwoju.

W ustach Cheas jest krągłe, gładkie i dobrze zrównoważone. Ma więcej objętości niż podstawowe Beaujolais-Villages, ale nie staje się ciężkie ani przesadnie skoncentrowane. Smak dojrzałych czereśni, malin i czarnych wiśni łączy się z delikatną przyprawowością, ziołami oraz lekko mineralnym, kamienistym tłem.

Kwasowość jest dobrze zintegrowana i nie sprawia wrażenia ostrej. Nadaje winu energii, podkreśla owoc i równoważy alkohol. Taniny pozostają miękkie, drobne i łagodne, ale zapewniają wystarczającą konstrukcję, aby wino dobrze radziło sobie przy stole. W porównaniu z Chenas Vieilles Vignes jest mniej zwarte, szybciej się otwiera i wcześniej pokazuje pełnię swojego owocowego charakteru.

Finisz jest długi, spokojny i delikatnie wytrawny. Pozostają w nim czarne wiśnie, porzeczki, szałwia, łagodna nuta tostowa oraz subtelne skojarzenie z leśną ściółką. To właśnie w zakończeniu najlepiej widać dojrzalsze oblicze wina: świeży owoc nadal jest obecny, ale towarzyszą mu aromaty grzybów, ziół i ziemi.

Ponieważ wino nie zostało sklarowane ani przefiltrowane, w butelce może znajdować się naturalny osad. Warto ustawić ją wcześniej pionowo, a następnie otwierać i przelewać ostrożnie. Najlepiej podawać w temperaturze około 15–17°C.

Jak smakuje to wino?

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Anthony Thevenet Chenas bardzo dobrze pasuje do drobiu, wieprzowiny, drobnej dziczyzny, pasztetów, terrin, grzybów, zapiekanek oraz łagodnych i dojrzewających serów. Można podać je do pieczonego kurczaka, kaczki z wiśniami, polędwiczki wieprzowej, przepiórki, pasztetu, terriny, risotta grzybowego, zapiekanki z drobiem albo deski wędlin i serów. Dzięki świeżej kwasowości, miękkim taninom i dojrzałemu owocowi dobrze sprawdzi się również przy codziennej kolacji, gdy potrzeba czerwonego wina z wyraźnym charakterem, które nie zdominuje potrawy.

Kto stoi za tym winem

Anthony Thevenet dorastał w Villie-Morgon, w rodzinie od dawna związanej z winoroślą. Jego dziadkowie byli winiarzami, a rodzinne parcele znajdowały się w Douby – części Morgon położonej niedaleko posiadłości Jeana Foillarda i Marcela Lapierre’a. Anthony od początku znajdował się więc w otoczeniu ludzi, którzy odegrali ważną rolę w odrodzeniu bardziej naturalnego, siedliskowego oblicza Beaujolais.

Zanim rozpoczął pracę pod własnym nazwiskiem, przez kilka lat zdobywał doświadczenie u Georgesa Descombesa. Następnie został bliskim współpracownikiem Jeana Foillarda, jednego z najbardziej cenionych producentów Morgon. Poznał tam sposób pracy oparty na całych gronach, spontanicznych fermentacjach, delikatnej ekstrakcji i możliwie niewielkiej ingerencji w piwnicy.

Pierwszy własny rocznik przygotował w 2013 roku, mając 29 lat. Produkcja była wówczas bardzo niewielka i pochodziła z rodzinnych krzewów w Douby. W rozwijaniu gospodarstwa wsparł go ojciec Guy, który wcześniej pracował jako mechanik, a następnie całkowicie zaangażował się w prowadzenie winnic.

Dziś Anthony i jego ojciec pracują na kilku niewielkich parcelach rozproszonych przede wszystkim pomiędzy Morgon, Chenas i Lancie. Wiele czynności wykonują ręcznie, a uprawy są stopniowo prowadzone w kierunku metod organicznych. Zamiast intensywnego wzruszania gleby i stosowania herbicydów stawiają na mechaniczne usuwanie roślin konkurujących z winoroślą oraz uważną obserwację poszczególnych siedlisk.

W piwnicy Thevenet traktuje winogrona delikatnie. Nie próbuje wydobywać jak najwięcej koloru i tanin za pomocą intensywnego przepompowywania moszczu. Fermentacja ma raczej charakter powolnej infuzji, w której całe grona pozostają możliwie nieruchome, a aromaty, kolor i struktura stopniowo przechodzą do wina.

Jego wina łączą dwie cechy, które nie zawsze łatwo pogodzić. Z jednej strony są soczyste, otwarte i przyjemne do picia. Z drugiej zachowują wyraźny charakter konkretnych parceli, odpowiednią konstrukcję i zdolność do rozwoju w butelce. Chenas dobrze pokazuje tę filozofię: jest przystępne wcześniej niż wersja Vieilles Vignes, ale nadal pozostaje pełnoprawnym winem cru.

Jaka jest historia i idea wina

Chenas jest najmniejszym spośród dziesięciu cru Beaujolais. Winnice znajdują się na terenie dwóch gmin – Chenas i La Chapelle-de-Guinchay – w północnej części regionu. Niewielka powierzchnia apelacji sprawia, że jej wina spotyka się zdecydowanie rzadziej niż Morgon, Fleurie czy Brouilly.

Nazwa Chenas wywodzi się najprawdopodobniej od francuskiego słowa chêne, oznaczającego dąb. Zanim na zboczach pojawiły się winnice, teren miał być w dużej mierze porośnięty lasem dębowym. Drzewa stopniowo wycinano, przygotowując stanowiska pod uprawę winorośli. Historyczne dokumenty dotyczące karczowania tutejszych zboczy i zakładania winnic sięgają średniowiecza.

Styl Chenas często umieszcza się pomiędzy delikatnością Fleurie a bardziej zwartą konstrukcją Moulin-a-Vent. Wina mogą łączyć aromaty czerwonych i ciemnych owoców z fiołkami, piwoniami, przyprawami i mineralnością. W zależności od parceli oraz wieku krzewów bywają lekkie i kwiatowe albo zdecydowanie bardziej skoncentrowane i zdolne do dojrzewania.

Anthony Thevenet włączył parcele w Chenas do swojego gospodarstwa w 2017 roku. Na łagodnym zboczu rosną dwie generacje Gamay. Starsze krzewy przeznaczane są do Chenas Vieilles Vignes, natomiast owoce z młodszej części winnicy trafiają do wina oznaczonego po prostu jako Chenas.

Określenie „młodsze” jest tutaj względne – winorośle wykorzystane do tego cuvee mają około 40 lat. Nie są więc młodymi nasadzeniami w potocznym znaczeniu, ale na tle ponad osiemdziesięcioletnich krzewów Vieilles Vignes dają wino mniej skoncentrowane, bardziej otwarte i szybciej gotowe do picia.

Taki podział pozwala Thevenetowi pokazać dwa różne oblicza tego samego siedliska. Chenas Vieilles Vignes jest bardziej zwarte, mineralne i przeznaczone do dłuższego rozwoju. Podstawowe Chenas zachowuje regionalną głębię, ale jego charakter mocniej opiera się na soczystości, miękkich taninach i bezpośredniej przyjemności picia.

Nie jest to jednak wino uproszczone. Owoce pochodzą z cru, fermentują w całych gronach, a część partii dojrzewa w używanych beczkach. Celem jest stworzenie równowagi: Gamay ma pozostać świeże i płynne, ale jednocześnie pokazać granitowe podłoże, strukturę i bardziej wytrawny charakter Chenas.

Terroir i metoda produkcji

Chenas jest apelacją wewnętrznie zróżnicowaną. W zachodniej części dominują strome zbocza o granitowym pochodzeniu, natomiast dalej na wschód krajobraz staje się łagodniejszy, a w podłożu pojawiają się dawne osady aluwialne i otoczaki. Dzięki temu wina mogą różnić się strukturą, intensywnością i sposobem dojrzewania.

Parcela Anthony’ego Theveneta znajduje się na łagodnym zboczu, na wysokości około 250 metrów. Gleby zawierają zwietrzały granit, piasek, glinę, żwir i fragmenty białego kwarcu. Granit z czasem rozpada się na gruboziarnisty piasek, który jest przepuszczalny i stosunkowo ubogi. Naturalnie ogranicza to siłę wzrostu winorośli i sprzyja powstawaniu bardziej skoncentrowanych gron.

Domieszka gliny pomaga zatrzymywać część wilgoci podczas suchych okresów, natomiast żwir i piasek zapewniają dobry drenaż. Kwarc jest widocznym elementem wielu parceli w Chenas i współtworzy kamienisty charakter tutejszych gleb. Nie należy rozumieć mineralności wina jako prostego przechodzenia minerałów z podłoża do gron, ale warunki wodne, struktura gleby i sposób dojrzewania owoców wyraźnie wpływają na styl wina.

Gamay z tej parceli zbierane jest ręcznie. Pozwala to zachować całe, nieuszkodzone kiście potrzebne do fermentacji typu semi-carbonique. Grona trafiają do zbiornika bez odszypułkowania, a fermentacja częściowo rozpoczyna się wewnątrz całych jagód, w atmosferze bogatej w dwutlenek węgla.

Taki sposób produkcji pozwala wydobyć intensywne aromaty wiśni, malin i poziomek, a jednocześnie ogranicza nadmierną ekstrakcję tanin. Nie oznacza jednak, że każde wino powstające tą metodą musi być lekkie i proste. Ostateczny charakter zależy również od długości maceracji, wieku krzewów, dojrzałości owoców oraz późniejszego dojrzewania.

W przypadku Chenas maceracja prowadzona jest łagodnie, bez intensywnego poruszania gronami. Fermentacja rozpoczyna się dzięki drożdżom naturalnie obecnym na owocach i w piwnicy. Wino przechodzi również pełną fermentację malolaktyczną, która łagodzi kwasowość i pomaga zbudować bardziej zaokrągloną teksturę.

Po fermentacji partia dojrzewa przez około cztery miesiące. Połowa trafia do używanych beczek typu barrique, a druga połowa pozostaje w betonowych zbiornikach. Beton zachowuje świeżość i czystość owocu, nie przekazując winu własnych aromatów. Starsze beczki pozwalają natomiast na powolny kontakt z tlenem, dzięki czemu taniny stają się łagodniejsze, a smak bardziej harmonijny.

Połączenie obu naczyń dobrze odpowiada idei wina. Beton chroni soczystość Gamay, natomiast beczki dodają tekstury i pomagają rozwinąć delikatnie tostowe, ziołowe oraz leśne niuanse. Drewno nie ma dominować ani zmieniać Chenas w ciężkie, beczkowe czerwone wino.

Przed butelkowaniem wino nie jest klarowane ani filtrowane. Zachowuje dzięki temu pełniejszą teksturę, ale może również tworzyć naturalny osad. Rezultatem jest dojrzałe Gamay łączące czereśnie, maliny i porzeczki z szałwią, grzybami, delikatną ziemistością i miękką strukturą. Jest poważniejsze niż Beaujolais-Villages, ale bardziej otwarte i przystępne niż Chenas Vieilles Vignes – stanowi więc bardzo dobre wprowadzenie do charakteru najmniejszego cru Beaujolais.

W skrócie:

Podawać z: pieczonym drobiem, drobną dziczyzną, pasztetami, terrinami, łagodnymi serami.

Temperatura serwowania: 15^o - 18^oC

Apelacja: A.O.P. Chenas

Dojrzewanie: 4 miesiące w barrique 50%, 4 miesiące w betonowych zbiornikach 50%.

Położenie winnicy: 250 m. n. p. m

Gleby: kwarc, granit, piasek, glina