Capezzana, Barco Reale 5 I, Sangiovese, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Canaiolo, Carmignano, Włochy

Jak smakuje i pachnie

Barco Reale di Carmignano Capezzana pokazuje Toskanię z trochę innej strony niż klasyczne Chianti. Sangiovese pozostaje osią wina, ale obecność Cabernet Sauvignon i Cabernet Franc nadaje mu ciemniejszy owoc, bardziej zdecydowaną strukturę i delikatnie ziołowy charakter. Canaiolo łagodzi całość, wnosząc miękkość i bardziej swobodny, toskański rytm.

W kieliszku ma intensywną, ciemną rubinową barwę z fioletowymi refleksami. Kolor sugeruje wino młode, pełne owocu i bardziej bezpośrednie niż dłużej dojrzewające Carmignano DOCG. Nie jest jednak bardzo lekkie ani proste. Już sama barwa pokazuje, że Sangiovese zostało tu wsparte odmianami dającymi więcej koloru i głębi.

Aromat otwiera się wiśnią, czerwoną śliwką i owocami leśnymi. Pojawiają się także jeżyny, borówki i delikatnie słodka nuta dojrzałych owoców. Nie jest to jednak owoc konfiturowy ani ciężki. Zachowuje świeżość, pestkową wytrawność i typową dla Toskanii energię.

Po chwili bukiet rozwija nuty fiołków, suszonych ziół, liści laurowych i delikatnej zielonej gałązki. Ten ziołowy akcent jest ważny, bo odróżnia Barco Reale od bardzo miękkich, czysto owocowych czerwonych win. Cabernet wnosi tu nieco ciemniejszy, bardziej roślinny ton, ale nie dominuje nad Sangiovese.

Dojrzewanie przez 6–8 miesięcy w dużych beczkach dębowych dodaje winu subtelny posmak drewna, lekką wanilię, przyprawy i delikatnie tostowe tło. Beczka nie jest mocna ani nachalna. Nie przykrywa owocu kokosem, czekoladą czy intensywnym paleniem. Jej rola polega przede wszystkim na zaokrągleniu tanin i połączeniu odmian w harmonijną całość.

W ustach wino jest wytrawne, owocowe i średnio zbudowane. Pierwszy plan zajmują wiśnia, śliwka i owoce leśne, po których pojawiają się zioła, lekki pieprz, subtelny dąb i odrobina ziemistości. Owoc jest dojrzały, ale podany w świeżej, gastronomicznej formie.

Sangiovese odpowiada za wiśniowy rdzeń, kwasowość i wytrawny charakter. Cabernet Sauvignon dodaje ciemniejszych owoców, struktury i powagi. Cabernet Franc wnosi delikatną ziołowość oraz lekko chłodniejszy, bardziej roślinny akcent. Canaiolo łagodzi taniny i nadaje winu bardziej miękką, toskańską przystępność.

Kwasowość jest wyraźna, ale dobrze wtopiona w owoc. To ona sprawia, że Barco Reale nie staje się ciężkie, mimo 14% alkoholu i kontaktu z drewnem. Wino zachowuje świeżość, która bardzo dobrze sprawdza się przy makaronach, mięsach i daniach z pomidorowym lub ziołowym sosem.

Taniny są obecne, ale miękkie i przyjemnie ułożone. Nie mają surowości młodego, mocno ekstraktywnego Cabernet ani szorstkości bardzo młodego Sangiovese. Dają lekkie ściągnięcie na końcu, ale nie dominują nad owocem. Dzięki temu wino jest gotowe do picia już teraz.

Przy 14% alkoholu Barco Reale ma odpowiednią objętość i ciepło, ale nie sprawia wrażenia nadmiernie rozgrzewającego. Najlepiej pokazuje się, gdy nie zostanie podane zbyt ciepło. Delikatne schłodzenie do około 16–18°C pozwoli zachować świeżość wiśni, owoców leśnych i ziół.

Finisz jest trwały, wytrawny i owocowo-przyprawowy. Powracają w nim wiśnia, jeżyna, suszone zioła, delikatny dąb i subtelna ziemistość. Zakończenie pozostaje miękkie, ale nie słodkawe. To wino ma zachęcać do jedzenia, a nie zastępować deser czerwonym owocem.

Barco Reale można potraktować jako młodsze, bardziej dostępne wprowadzenie do stylu Carmignano. Ma mniej czasu spędzonego w drewnie i jest bardziej bezpośrednie niż Villa di Capezzana Carmignano DOCG, ale zachowuje najważniejszą ideę regionu: połączenie Sangiovese z Cabernetem, toskańskiej świeżości z ciemniejszym owocem i eleganckiej struktury z codzienną pijalnością.

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Barco Reale di Carmignano dobrze pasuje do makaronów z mięsnym ragu, lasagne, pieczonej wieprzowiny, cielęciny, drobiu z ziołami, grillowanych mięs i półtwardych serów. Można podać je do pappardelle z sosem z dziczyzny, tagliatelle z ragu, pieczonej karkówki, polędwiczki wieprzowej, kurczaka z rozmarynem, klopsików w sosie pomidorowym albo pizzy z dojrzewającą szynką i pieczarkami. Dobrze odnajdzie się również przy toskańskich przystawkach: crostini, salumi, pecorino i pieczonych warzywach. Producent rekomenduje także czerwone mięsa, pieczenie, dojrzałe sery i szlachetne wędliny. Najlepiej rozpocząć serwowanie w temperaturze około 17–18°C. 

Kto stoi za tym winem

Tenuta di Capezzana jest jedną z najważniejszych posiadłości w Carmignano i jedną z historycznych marek toskańskiego winiarstwa. Gospodarstwo leży w prowincji Prato, na wzgórzach położonych na zachód od Florencji, w miejscu, gdzie winorośl i oliwki uprawiano od ponad tysiąca lat.

Pierwszy dokument potwierdzający obecność winnic i oliwników w Capezzana pochodzi z 804 roku. To czyni posiadłość jednym z najstarszych udokumentowanych miejsc produkcji wina w Toskanii. Dzisiejsza Tenuta di Capezzana łączy więc historię rolniczą, architekturę dawnej willi, winnice, oliwne gaje i piwnice, w których powstają zarówno wina, jak i oliwa.

Współczesna historia posiadłości związana jest z rodziną Contini Bonacossi. W latach 20. XX wieku hrabia Alessandro Contini Bonacossi i jego żona Vittoria kupili Capezzanę, a następnie rozbudowali majątek o sąsiednie gospodarstwa. To właśnie wtedy narodziła się dzisiejsza Tenuta di Capezzana.

Kolejne pokolenia rozwijały winnicę, unowocześniały piwnicę i wzmacniały rozpoznawalność Carmignano. Szczególną rolę odegrał Ugo Contini Bonacossi, który przyczynił się do odzyskania przez Carmignano osobnej tożsamości apelacyjnej, po okresie, gdy obszar był w dużej mierze włączony w szersze ramy Chianti Montalbano.

Obecnie winnica pozostaje w rękach rodziny Contini Bonacossi, a gospodarstwo prowadzone jest z dużym szacunkiem do historii, ale bez rezygnacji z precyzji i nowoczesnego podejścia do uprawy.

Capezzana jest producentem certyfikowanych win organicznych. W przypadku Barco Reale oznacza to pracę z owocami uprawianymi zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, bez próby tworzenia wina technicznie oderwanego od miejsca pochodzenia. Styl pozostaje czysty, owocowy i toskański, ale nie anonimowy.

Barco Reale zajmuje w ofercie Capezzana bardzo ważne miejsce. To wino ma pokazać charakter Carmignano w bardziej przystępnej, młodszej formie. Nie jest winem rezerwowym ani pobocznym, lecz osobnym sposobem opowiedzenia o tym samym terroir – szybciej dostępnym, bardziej owocowym i łatwiejszym do codziennego połączenia z jedzeniem.

Jak jest historia i idea wina

Carmignano należy do najbardziej historycznych obszarów winiarskich Toskanii. Wino produkowano tu już w czasach etruskich i rzymskich, a dokument z 804 roku potwierdza wielowiekową ciągłość uprawy winorośli oraz oliwek w okolicy Capezzana.

Jednym z najważniejszych momentów w historii regionu był rok 1716. Wielki książę Toskanii Kosma III Medyceusz wyznaczył wtedy cztery obszary szczególnie ważne dla produkcji wina. Wśród nich znalazło się Carmignano. Był to jeden z najwcześniejszych przykładów urzędowego określenia granic regionu winiarskiego.

Carmignano od dawna różniło się od innych toskańskich win obecnością Cabernet. Według miejscowej tradycji sadzonki miały pojawić się tu już w XVI wieku, za sprawą związków Medyceuszy z Francją. W regionie odmianę nazywano „uva francesca”, czyli francuskim gronem. Dzięki temu połączenie Sangiovese i Cabernet nie jest w Carmignano nowoczesną modą ani kopią stylu supertoskanów, lecz częścią lokalnej historii.

Barco Reale nawiązuje do jeszcze jednego medycejskiego wątku. Nazwa pochodzi od dawnej posiadłości i rezerwatu łowieckiego Medyceuszy, utworzonego w 1626 roku. Obszar ten był otoczony długim murem, a jego nazwa oznaczała królewską posiadłość lub królewski park.

Dzisiejsze Barco Reale di Carmignano DOC jest młodszą, świeższą wersją stylu Carmignano. Apelacja została ustanowiona w 1994 roku, aby wyróżnić wina dojrzewające krócej niż Carmignano DOCG, ale powstające z tej samej tradycji odmianowej i tego samego obszaru.

W praktyce oznacza to wino mniej formalne, bardziej bezpośrednie i szybciej gotowe do picia. Barco Reale nie wymaga wieloletniego czekania, nie potrzebuje uroczystej okazji i bardzo poważnego dania. Ma pokazywać energię Sangiovese, ciemniejszy owoc Cabernetów i miękkość Canaiolo w formie przystępnej, ale nadal jakościowej.

Capezzana produkuje Barco Reale od 1984 roku. Jest to więc wino młodsze w historii posiadłości niż Villa di Capezzana Carmignano DOCG, ale od kilku dekad pozostaje stałym elementem jej stylu. Dobrze spełnia rolę mostu pomiędzy codzienną toskańską czerwienią a bardziej klasycznym, dłużej dojrzewającym Carmignano.

Terroir i metoda produkcji

Barco Reale di Carmignano Capezzana powstaje w apelacji Barco Reale di Carmignano DOC. Kupaż oparto na 70% Sangiovese, 15% Cabernet Sauvignon, 10% Canaiolo i 5% Cabernet Franc.

Sangiovese jest najważniejszym elementem kompozycji. Daje wiśniowy owoc, kwasowość, wytrawny charakter i typowy toskański nerw. Cabernet Sauvignon wnosi głębszy kolor, ciemniejsze owoce i większą strukturę. Cabernet Franc dodaje ziołowego, lekko roślinnego akcentu. Canaiolo łagodzi całość, wnosząc miękkość i bardziej tradycyjny toskański sznyt.

Winnice leżą na wzgórzach Carmignano, na wysokości około 180–220 metrów nad poziomem morza. Taka wysokość pozwala uzyskać dojrzałość owoców bez całkowitej utraty świeżości.

Podłoże jest zróżnicowane - glina, wapień, łupek i margiel. Glina pomaga magazynować wodę, co ma znaczenie w ciepłych rocznikach. Wapień i margiel wpływają na strukturę gleby oraz tempo dojrzewania owoców. Łupek i bardziej kamieniste fragmenty poprawiają drenaż oraz ograniczają nadmierną bujność krzewów.

Nie należy rozumieć tych gleb jako dosłownego smaku kamienia w winie. Ich wpływ widoczny jest raczej w równowadze między dojrzałością owoców, świeżością, strukturą tanin i wytrawnym charakterem finiszu.

Fermentacja odbywa się w zbiornikach ze stali nierdzewnej, z wykorzystaniem naturalnie występujących drożdży. Stal pozwala zachować czystość owocu i nie wprowadza dodatkowych aromatów. Na tym etapie najważniejsze jest wydobycie wiśni, owoców leśnych, ziół i odpowiedniej struktury tanicznej.

Po fermentacji wino dojrzewa przez 6–8 miesięcy w dużych dębowych beczkach o pojemności 24 hektolitrów. Producent wykorzystuje starsze, nietostowane beczki z dębu Allier lub sławońskiego. Taki wybór daje subtelniejszy wpływ drewna niż małe, nowe barrique.

Beczka ma uporządkować wino, a nie zdominować je aromatem. Dzięki temu w smaku pojawia się delikatny dąb, ale nadal najważniejsze pozostają owoce, zioła i świeżość. Po dojrzewaniu w drewnie wino odpoczywa jeszcze około 3 miesięcy w butelce przed sprzedażą.

W skrócie:

Podawać z: makaronami, przystawkami, białymi i czerwonymi mięsami.

Temperatura serwowania: 17^o - 18^oC

Apelacja: D.O.C. Barco Reale di Carmignano

Kupaż: Sangiovese 70%, Cabernet Sauvignon 15%, Canaiolo 10%, Cabernet Franc 5%

Dojrzewanie: 6-8 miesięcy w dużych beczkach

Położenie winnicy: 200 m. n. p. m.

Gleby: łupek, glina