Valerie Courreges, L'art et la Matiere, Malbec, Cahors, Francja

Jak smakuje i pachnie

L’Art et la Matiere to Malbec o głębokiej, niemal atramentowej barwie, który łączy potęgę Cahors z niezwykłą precyzją. Wino od początku sprawia wrażenie poważnego i skoncentrowanego, ale nie przytłacza samą masą. Ciemny owoc, mocna struktura i wyraźne taniny zostały tutaj ułożone w elegancką, harmonijną całość.

Aromat rozpoczyna się od jeżyn, czarnych jagód i bardzo dojrzałych śliwek. Po chwili pojawiają się suszone owoce, zwłaszcza śliwka i czarna wiśnia, a także fiołki, lukrecja oraz gorzka czekolada. Owoc pozostaje nasycony, ale nie jest przesadnie słodki ani konfituralny. Towarzyszy mu chłodniejszy akcent grafitu, wilgotnej ziemi i pokruszonego kamienia.

Dłuższy kontakt z powietrzem odsłania bardziej jesienną stronę bukietu: skórę, leśną ściółkę, suszone zioła, delikatną wędzonkę oraz przyprawy. Dojrzewanie w beczkach wprowadza nuty wanilii, kakao, cedru i lekko opiekanego drewna. Są one wyraźne, lecz dobrze połączone z owocem – nie dominują nad Malbekiem, ale pogłębiają jego strukturę i nadają aromatom dodatkową warstwę.

W ustach wino jest pełne, mięsiste i intensywne. Początek przynosi soczysty smak czarnych jagód, jeżyn i śliwek, po którym stopniowo rozwijają się nuty czekolady, lukrecji, dymu oraz korzennych przypraw. Struktura jest szeroka, a taniny liczne i dostojne, jednak nie są suche ani agresywne. Przypominają drobne kakao lub aksamitny pył, który osiada na podniebieniu i nadaje winu formę.

Pomimo wysokiej koncentracji L’Art et la Matiere zachowuje bardzo dobrą świeżość. Kwasowość podtrzymuje owoc i sprawia, że wino nie staje się ciężkie ani ospałe. Dzięki temu jego siła ma wyraźny kierunek – smak rozwija się długo, ale nie traci energii.

Finisz jest niezwykle trwały. Powracają w nim suszone śliwki, czarna wiśnia, skóra, gorzka czekolada i subtelna wędzonka, a całość zamyka mineralny, lekko grafitowy akcent. To Malbec potężny, ale nie toporny – wyrzeźbiony, głęboki i pełen finezji.

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

L’Art et la Matiere potrzebuje potrawy o odpowiedniej strukturze. Najbardziej naturalnym wyborem będzie dobrze przyrządzona wołowina – szczególnie antrykot, rostbef, tłusty stek z polędwicy lub długo pieczone żebra. Tłuszcz i soczystość mięsa łagodzą taniny, natomiast ciemny owoc, dym i przyprawy podkreślają smak mocno zrumienionej powierzchni.

Wino bardzo dobrze połączy się również z jagnięciną i dziczyzną. Można podać je do combra jagnięcego z rozmarynem, polędwicy z jelenia, pieczonej sarniny albo wolno duszonego dzika. Leśną stronę bukietu warto podkreślić borowikami, truflami, pieczonymi kasztanami lub puree z selera.

Dobrymi partnerami będą także:

• stek z antrykotu lub rostbefu,
• duszone policzki wołowe,
• pieczona jagnięcina z czosnkiem i ziołami,
• dziczyzna z sosem z leśnych owoców,
• wołowina z sosem pieprzowym,
• dania z borowikami lub czarną truflą,
• długo dojrzewające sery twarde,
• dojrzały Comte, Cantal lub Salers.

Wino najlepiej podawać w temperaturze 16–18°C. Młodą butelkę warto przelać do karafki na około godzinę, a nawet dwie godziny przed kolacją. Napowietrzenie pozwoli rozwinąć aromaty fiołków, suszonych śliwek, skóry i przypraw, a także delikatnie zmiękczy taniczną strukturę.

Kto stoi za tym winem

Valerie Courreges jest chemiczką, enolożką i winiarką, której zawodowa droga prowadziła przez kilka zupełnie różnych światów winiarskich. Pracowała w Bordeaux, zdobywała doświadczenie w Chile i Kalifornii, a przez wiele lat odpowiadała za produkcję win w Gaillac i Prowansji. Poznała dzięki temu zarówno techniczną precyzję wielkich posiadłości, jak i bardziej intuicyjne podejście niewielkich, niezależnych producentów.

Ostatecznie najważniejszym miejscem stało się dla niej Cahors – region historycznie związany z Malbekiem, znanym lokalnie również jako Cot. W 2018 roku kupiła dwie winnice o łącznej powierzchni około 22 hektarów, obsadzone w dużej części starymi krzewami. Od początku rozwijała projekt oparty na uprawie organicznej i biodynamicznej, regeneracji gleby oraz ograniczeniu chemicznych i technologicznych ingerencji.

Jej podejście do Malbeca różni się od stylu najbardziej masywnych win Cahors. Nie chodzi o maksymalny kolor, ekstrakcję i surowość tanin. Courreges szuka napięcia, świeżości i naturalnego przepływu wina, zachowując przy tym głęboki owoc oraz strukturę właściwą odmianie.

W piwnicy poszczególne parcele winifikowane są osobno. Fermentacje rozpoczynają się spontanicznie dzięki rodzimym drożdżom, a beton, kamionka i drewno dobierane są do charakteru konkretnego wina. Technika nie powinna przykrywać miejsca – ma jedynie pomóc owocom zachować własny rytm i strukturę.

L’Art et la Matiere jest jednym z najbardziej kompletnych przykładów tego podejścia. Pokazuje, że Cahors może być jednocześnie muskularne i eleganckie, ciemne i świeże, wyraziste, ale pozbawione ciężkości.

Historia i idea wina

Nazwa L’Art et la Matiere – „Sztuka i materia” – jest kluczem do zrozumienia tej butelki.

„Materia” oznacza wszystko to, co daje Malbec: głęboki kolor, koncentrację, ciemny owoc, obfite taniny oraz fizyczną obecność wina na podniebieniu. To siła starych krzewów, czerwonej gliny, ciepłego rocznika i długiego dojrzewania.

„Sztuka” polega na tym, by tej materii nie pozostawić bez kontroli. Potrzebne są wyczucie momentu zbioru, delikatna ekstrakcja, cierpliwość oraz odpowiednie wykorzystanie beczek. Celem nie jest osłabienie charakteru Malbeca, lecz nadanie mu harmonii, przejrzystości i elegancji.

L’Art et la Matiere łączy więc dwie pozornie przeciwstawne cechy. Jest potężne i hojne, lecz zarazem precyzyjne. Ma rozbudowaną strukturę, ale zachowuje napięcie. Pokazuje ciemną, jesienną stronę Cahors, nie tracąc przy tym świeżości ani finezji.

To wino wymagające chwili skupienia i odpowiedniego dania. Nie jest lekkim Malbekiem do szybkiego wypicia. Rozwija się stopniowo i najlepiej pokazuje swoją klasę podczas dłuższej kolacji, kiedy ma czas otworzyć się w kieliszku.

Terroir i metoda produkcji

L’Art et la Matiere powstaje w całości z Malbeca pochodzącego ze starych krzewów rozmnażanych metodą selekcji masowej. W przeciwieństwie do plantacji obsadzonych jednym, jednolitym klonem selekcja masowa zachowuje materiał roślinny pochodzący z wielu najlepszych krzewów danej winnicy. Zwiększa to różnorodność genetyczną parceli i może sprzyjać bardziej złożonej reakcji winorośli na warunki siedliska oraz zmienność rocznika.

Krzewy rosną na czerwonej glinie spoczywającej na jurajskim podłożu wapiennym. Glina dobrze zatrzymuje wodę, co jest szczególnie ważne podczas ciepłych i suchych miesięcy. Pozwala starym winoroślom dojrzewać równomiernie i ogranicza gwałtowne skutki suszy. Wapień wspomaga drenaż oraz rozwój głębokiego systemu korzeniowego.

Takie podłoże sprzyja Malbekom o ciemnej barwie i mocnej budowie, ale jednocześnie pozwala zachować kwasowość oraz mineralne napięcie. Czerwona barwa gliny wiąże się z obecnością związków żelaza, a w charakterze wina często odnajdujemy wynikające z całego siedliska skojarzenia z grafitem, kamieniem i ziemią.

Uprawa prowadzona jest biodynamicznie. W centrum uwagi znajduje się aktywność biologiczna gleby, naturalna odporność krzewów oraz równowaga całego ekosystemu. Ograniczona ingerencja nie oznacza braku pracy – przeciwnie, wymaga uważnego obserwowania parceli i reagowania na warunki konkretnego sezonu.

Fermentacja rozpoczyna się spontanicznie w betonowych zbiornikach. Rodzime drożdże pozwalają zachować indywidualny charakter owoców, natomiast beton zapewnia stabilność temperatury i nie wnosi własnego aromatu. Dzięki temu Malbec może rozwijać głęboki owoc oraz ziemisto-mineralne niuanse bez wpływu świeżego drewna na początkowym etapie winifikacji.

Po fermentacji wino dojrzewa przez 24 miesiące w beczkach wykonanych zarówno z nowego, jak i wcześniej używanego dębu. Nowe beczki wprowadzają elementy wanilii, kakao, dymu i przypraw, a starsze naczynia umożliwiają powolne dojrzewanie bez nadmiernego aromatyzowania wina. Długi kontakt z drewnem pomaga ułożyć taniny i nadaje strukturze bardziej aksamitny charakter.

Wino nie jest klarowane ani filtrowane. Pozostawia się w nim naturalną strukturę, głębię barwy i pełnię substancji. Z tego powodu w butelce może z czasem pojawić się delikatny osad, który jest naturalnym skutkiem nieinwazyjnej produkcji i dalszego dojrzewania.

Wino można pić już teraz po odpowiednim napowietrzeniu, ale jego koncentracja, kwasowość i taniczna konstrukcja dają mu również potencjał rozwoju w butelce. Z czasem świeższy czarny owoc będzie przechodził w stronę suszonych śliwek, skóry, tytoniu, leśnej ściółki i bardziej złożonych nut korzennych.

W skrócie:

Podawać z: stekami z antrykotu lub rostbefu.

Temperatura serwowania: 15^o - 18^oC

Apelacja: A.O.P. Cahors

Dojrzewanie: spontaniczna fermentacja w betonowych zbiornikach, 24 miesiące dojrzewania w beczkach

Położenie winnicy: 10 - 40 m. n. p. m.

Gleby: wapienne, czerwona glina