Le Grand Retour, Plan de Dieu, Grenache, Mourvedre, Syrah, Dolina Rodanu, Francja

Jak smakuje i pachnie

Le Grand Retour Plan de Dieu pokazuje pełne, dojrzałe oblicze południowej części Doliny Rodanu. Jest to wino wyraźnie zbudowane przez słońce: głębokie, skoncentrowane i ciepłe, ale jednocześnie uporządkowane. Moc nie wynika tu wyłącznie z wysokiej zawartości alkoholu. Za intensywnością owocu stoją również kamieniste gleby Plan de Dieu, niskie plony oraz klasyczny kupaż Grenache, Mourvedre i Syrah.

Wino ma bardzo ciemną, rubinową barwę z purpurowymi refleksami. Aromat jest rozbudowany i stopniowo otwiera się w kieliszku. Najpierw pojawiają się dojrzałe wiśnie, maliny, śliwki oraz owoce leśne. Po chwili profil staje się ciemniejszy: można odnaleźć czarną porzeczkę, jeżyny i borówki, którym towarzyszą fiołki, pieprz oraz charakterystyczne dla południowego Rodanu nuty ziół.

Rozmaryn, tymianek i suszone liście przypominają zapach śródziemnomorskiej roślinności rozgrzanej słońcem. W tle pojawiają się również lukrecja, mleczna czekolada, delikatny akcent pieczonego mięsa i ziemista nuta. Nie odbierają one winu owocowego charakteru, lecz nadają mu większą głębię i wyraźnie wytrawny profil.

W ustach Plan de Dieu jest pełne, szerokie i dobrze skoncentrowane. Grenache odpowiada za dojrzały owoc, krągłość oraz ciepło. Mourvedre wnosi ciemniejsze aromaty, mięsistość i poważniejszą strukturę, natomiast Syrah uzupełnia kupaż pieprzną przyprawowością, kolorem i świeżością. Mimo wysokiego alkoholu całość nie sprawia wrażenia ciężkiej ani niezgrabnej.

Taniny są wyraźne, ale dojrzałe i gładko wkomponowane w strukturę. Początkowo mogą przypominać skórki i pestki ciemnych owoców, jednak szybko łagodnieją pod wpływem soczystego smaku wiśni, śliwek i jeżyn. Wino ma dobrą koncentrację, lecz nie jest przesadnie ekstraktywne. Zachowuje równowagę pomiędzy dojrzałością, przyprawowością i świeżością.

Finisz jest długi, ciepły i lekko pikantny. Pozostają w nim owoce leśne, pieprz, lukrecja, suszone zioła i subtelna nuta gorzkiej czekolady. To wino już teraz jest przystępne, ale ma także strukturę pozwalającą na kilkuletnie dojrzewanie. Z czasem świeży owoc może ustępować miejsca bardziej rozwiniętym aromatom skóry, anyżu, tytoniu i suszonych ziół.

Najlepiej podawać je w temperaturze około 16–18°C. Młodą butelkę warto otworzyć mniej więcej godzinę przed podaniem lub przelać do karafki. Napowietrzenie pomoże złagodzić alkohol i taniny, a także wyraźniej pokazać ziołowe i przyprawowe warstwy wina.

Jak smakuje to wino?

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Domaine Le Grand Retour Plan de Dieu bardzo dobrze pasuje do czerwonych mięs, dziczyzny, jagnięciny, kaczki, dań duszonych, potraw z grilla, warzyw faszerowanych oraz dojrzewających serów. Można podać je do pieczonej kaczki, jagnięciny z rozmarynem, wołowiny duszonej w winie, gulaszu z dziczyzny, żeberek, grillowanej karkówki, nadziewanego bakłażana, fasolowego cassoulet albo twardych serów. Dzięki dojrzałemu owocowi, wyraźnym taninom i ziołowej przyprawowości najlepiej sprawdzi się przy potrawach o zdecydowanym smaku, które potrafią zrównoważyć jego koncentrację i ciepło.

Kto stoi za tym winem

Domaine Le Grand Retour znajduje się w pobliżu miejscowości Travaillan, w samym sercu równiny Plan de Dieu. Gospodarstwo prowadzą bracia Claude, Yves i Alain Aubert, związani również z innymi posiadłościami w południowej części Doliny Rodanu. Rodzina wytwarza wina między innymi z apelacji Grignan-les-Adhemar, Cotes du Rhone, Visan, Sainte-Cecile oraz Chateauneuf-du-Pape.

Posiadłość Le Grand Retour została zakupiona przez braci Aubert w 1999 roku. Był to rozległy, około 150-hektarowy obszar tworzący niemal jeden zwarty blok winnic. Skala gospodarstwa dawała duże możliwości, ale wymagała również uporządkowania upraw i dopasowania sposobu pracy do szczególnego, płaskiego i kamienistego terroir Plan de Dieu.

Obecnie zdecydowaną większość nasadzeń stanowi Grenache. Towarzyszą mu Mourvedre oraz Syrah, czyli odmiany szczególnie dobrze przystosowane do suchego, słonecznego klimatu południowego Rodanu. Grenache daje dojrzałość i objętość, Mourvedre strukturę oraz głębię, a Syrah kolor, świeżość i pieprzną przyprawowość.

Rodzina Aubert stawia na wina skoncentrowane, krągłe i wyraźnie odzwierciedlające ciepły charakter miejsca. Ich podejście dobrze oddaje używane przez nich określenie, według którego na Plan de Dieu winorośl „pije słońce”, a winogrona „żywią się kamieniami”. Za poetyckim obrazem kryją się rzeczywiste warunki: intensywne nasłonecznienie, ubogie podłoże i głęboka warstwa otoczaków, która ogranicza naturalną żyzność parceli.

Alain Aubert jest także mocno związany z samą apelacją Plan de Dieu i działa w jej strukturach. Gospodarstwo należy do Vignerons Independants, co oznacza, że rodzina samodzielnie prowadzi winnice, produkuje wino we własnej piwnicy i odpowiada za jego sprzedaż.

Jaka jest historia i idea wina

Nazwa Le Grand Retour – „Wielki Powrót” – nawiązuje do wcześniejszych właścicieli posiadłości. Była to rodzina, która po odzyskaniu przez Algierię niepodległości powróciła w 1962 roku do Francji. Na Plan de Dieu stworzyła od podstaw rozległe gospodarstwo: zagospodarowała teren porośnięty wcześniej roślinnością, posadziła winnice i wybudowała piwnicę.

Bracia Aubert zachowali historyczną nazwę po przejęciu majątku w 1999 roku. Dzięki temu Le Grand Retour nie jest jedynie nazwą handlową, lecz opowiada o powrocie, rozpoczęciu nowego etapu życia i budowaniu winnicy na surowym, kamienistym terenie. Historia dobrze współgra z charakterem samego wina, mocno związanym z miejscem jego powstania.

Plan de Dieu przez wiele lat należało do szerszej kategorii Cotes du Rhone Villages. W 2005 roku obszar uzyskał prawo do umieszczania własnej nazwy geograficznej na etykietach czerwonych win. Było to potwierdzenie jego odrębności oraz jakości produkowanych tutaj kupażów. Nazwa obejmuje winnice położone w czterech gminach: Camaret-sur-Aigues, Jonquieres, Travaillan i Violes.

Samo określenie Plan de Dieu można przetłumaczyć jako „Równina Boga”. Jedno z historycznych wyjaśnień nazwy wiąże ją z czasami, gdy okolica była porośnięta lasami i uchodziła za niebezpieczną. Podróżni przekraczający równinę mieli powierzać swój los Bogu. Dziś miejsce wygląda zupełnie inaczej: rozległy, niemal idealnie płaski teren zajmują ciągnące się po horyzont winnice.

Najstarszy znany pisemny dokument zawierający nazwę Plan de Dieu pochodzi z 1326 roku. Dotyczył porozumienia pomiędzy mieszkańcami Camaret i Travaillan oraz granic terenów przeznaczonych pod winnice i pastwiska. Pokazuje to, że uprawa winorośli była związana z tym obszarem już w średniowieczu.

Idea wina Le Grand Retour jest bezpośrednio związana z charakterem apelacji. Nie ma to być lekkie, proste Cotes du Rhone oparte wyłącznie na świeżym owocu. Plan de Dieu ma większą koncentrację, strukturę i głębię, ale pozostaje winem bez dominującej beczki. Jego tożsamość tworzą przede wszystkim odmiany, kamieniste gleby, południowe słońce oraz ziołowy zapach otaczającego krajobrazu.

Terroir i metoda produkcji

Plan de Dieu tworzy rozległa, zaskakująco płaska terasa aluwialna położona pomiędzy rzekami Aygues i Ouveze. Przez tysiące lat rzeki nanosiły tutaj glinę, piasek i kamienie wypłukiwane z położonych dalej na wschód terenów. W rezultacie powstało głębokie podłoże pokryte grubą warstwą wapiennych otoczaków.

Kamienie odgrywają ważną rolę w dojrzewaniu winogron. W ciągu dnia pochłaniają ciepło słoneczne, a po zachodzie stopniowo je oddają. Pomagają Grenache i Mourvedre osiągać pełną dojrzałość również pod koniec sezonu. Jednocześnie ograniczają parowanie wody z powierzchni gleby i utrudniają rozwój nadmiernie bujnej roślinności.

Pod kamienistą powierzchnią znajdują się między innymi warstwy niebieskiej gliny oraz piaskowca nazywanego lokalnie safre. Glina magazynuje część wody dostępnej dla korzeni podczas letniej suszy. To szczególnie ważne w regionie, w którym opady są nieregularne, a wysokie temperatury mogą utrzymywać się przez długi czas.

Klimat ma wyraźnie śródziemnomorski charakter. Lata są gorące, suche i słoneczne, natomiast ważną przeciwwagę stanowi Mistral. Chłodny, suchy wiatr wiejący z północy osusza grona, zmniejsza presję chorób i okresowo obniża temperaturę w winnicach. Pomaga również zachować świeżość w winach powstających z bardzo dojrzałych owoców.

Plan de Dieu powstaje z Grenache, Mourvedre i Syrah. Grenache jest podstawą kupażu i zapewnia mu smak wiśni, malin oraz dojrzałych śliwek, a także pełnię i ciepło. Mourvedre potrzebuje długiego, suchego sezonu, ale w odpowiednich warunkach wnosi strukturę, ciemny owoc, nuty mięsa, ziół i ziemi. Syrah wzmacnia barwę, taniny oraz aromaty pieprzu, fiołków i czarnej porzeczki.

Wino dojrzewa w stalowych zbiornikach. Brak wyraźnego wpływu drewna pozwala zachować czystość owocu i naturalną przyprawowość odmian. Nie pojawiają się tu dominujące aromaty wanilii, kawy ani tostów, które mogłyby przykryć zioła, pieprz i leśne owoce charakterystyczne dla tego siedliska.

Stal nie oznacza jednak, że wino jest lekkie lub pozbawione potencjału rozwoju. Koncentrację zapewniają dojrzałe grona, proporcje kupażu i wymagające warunki uprawy. Taniny Grenache, Mourvedre i Syrah tworzą solidny szkielet, który pozwala winu układać się w butelce bez konieczności budowania struktury za pomocą nowej beczki.

Rezultatem jest mocne, dojrzałe i wyraźnie południowe wino, w którym obok owoców pojawiają się pieprz, zioła, lukrecja i bardziej wytrawne, mięsiste akcenty. Le Grand Retour dobrze pokazuje, dlaczego Plan de Dieu uzyskało status Cotes du Rhone Villages z własną nazwą geograficzną: daje wina o większej koncentracji, głębi i zdolności dojrzewania niż podstawowe czerwone Cotes du Rhone.

W skrócie:

Podawać z: kaczką, jagnięciną, nadziewanym bakłażanem, gulaszem z fasoli, dojrzałymi serami

Temperatura serwowania: 16^o - 18^oC

Apelacja: A.C. Cotes du Rhone Villages

Kupaż: Grenache, Mourvedre, Syrah

Dojrzewanie: w stalowych zbiornikach

Gleby: wapienno-gliniaste, osadowe, piasek, piaskowiec

Nagrody: zwycięzca panelu degustacyjnego enostrada.pl




"Najwyższą pozycję zajęło wino z jednej z gmin, które mają prawo do umieszczania swojej nazwy na etykiecie – Plan de Dieu. Ma ładny zapach, pełen kwiatów, soczystych wiśni, ale wzbogaconych przez nuty świeżego rozmarynu i tymianku, pieprzu, a nawet mlecznej czekolady. W ustach eleganckie, poukładane i całkiem poważne. Wino ma dobrą koncentrację, dojrzały, ciepły owoc, pojawiają się też smaki leśne i pieczone mięso. Kompozycję domykają pestkowe, przyjemnie żywe garbniki. Bardzo solidne i smaczne. Bardzo dobre+ (91/100)."

Wojtek Galiński: "Bardzo potoczyste, świetnie poprowadzone wino. Jest koncentracja i duża złożoność smaków oraz aromatów. Ciemny owoc, nuty mięsne i ziołowe. Nie jest łatwe, ale za to wielowarstwowe, znakomite – absolutny zwycięzca!"

FAQ – Domaine Le Grand Retourn Grand Retour Plan de Dieu