Fattoria La Vialla, Le Chiassaie, Pinot Nero, Chardonnay, Verdicchio, Toskania, Włochy

Jak smakuje i pachnie

Le Chiassaie od Fattoria La Vialla to białe wino musujące z Toskanii, które wymyka się prostym skojarzeniom z prosecco. Powstaje metodą Charmata, ale nie z Glera, tylko z nietypowego kupażu Pinot Nero, Chardonnay i Verdicchio. Dzięki temu ma więcej struktury, bardziej gastronomiczny charakter i dojrzalszy profil niż wiele bardzo lekkich, czysto owocowych win musujących.

W kieliszku ma słomkowo-żółtą barwę i drobne, trwałe musowanie. Nie jest to wino bardzo blade ani zupełnie neutralne. Kolor i perlistość zapowiadają styl świeży, ale z pewną dojrzałością.

Aromat jest delikatny, ale wielowarstwowy. Na pierwszym planie pojawia się jaśmin, białe kwiaty, gruszka, brzoskwinia, zielone jabłko i skórka cytryny. To nie jest musujące wino o bardzo tropikalnym aromacie ani o słodkiej, cukierkowej owocowości. Profil jest bardziej elegancki: biały owoc, kwiaty, cytrus i lekka piekarnicza nuta.

Po chwili dochodzi aromat skórki chleba, świeżego pieczywa i delikatnej drożdżowości. Nie jest to jednak głęboka tostowość metody tradycyjnej, jak w szampanie czy franciacorcie. W metodzie Charmata druga fermentacja zachodzi w zbiorniku ciśnieniowym, dlatego wino zachowuje więcej świeżego owocu, a nuty drożdżowe są lżejsze, bardziej bezpośrednie i subtelne.

Kupaż jest tu bardzo ciekawy. Pinot Nero daje strukturę, delikatne napięcie i bardziej wytrawny szkielet. Chardonnay wnosi łagodniejszy środek, lekko kremową fakturę i naturalną zdolność do budowania bardziej eleganckiego stylu musującego. Verdicchio dodaje cytrusowości, świeżości i lekko migdałowo-goryczkowego tonu, który dobrze porządkuje finisz.

W ustach Le Chiassaie jest wytrawne, świeże i wyraźnie zbudowane jak na wino musujące z metody Charmata. Pierwszy plan zajmuje gruszka, brzoskwinia, zielone jabłko, cytryna i biały grejpfrut. Musowanie jest drobne, żywe i przyjemne, ale nie agresywne. Daje odświeżenie, podkreśla cytrusową końcówkę i sprawia, że wino dobrze sprawdza się jako aperitif.

Wino ma więcej struktury niż klasyczne, bardzo lekkie prosecco. Przy 13,5% alkoholu czuć, że nie jest to wyłącznie delikatna, neutralna perlistość. Ma ciało, ale nie ciężar. Jest świeże, ale nie bardzo ostre. Ma owoc, ale nie wydaje się słodkie. To ważna równowaga, bo Brut może czasem kojarzyć się z ostrością, a tutaj wytrawność jest połączona z łagodniejszym środkiem smaku.

Kwasowość jest wyraźna, ale dobrze zbalansowana. Verdicchio i Chardonnay pomagają utrzymać świeżość, natomiast Pinot Nero i kilka lat w butelce dają winu bardziej spokojny, strukturalny charakter. Dzięki temu Le Chiassaie nie znika po pierwszym łyku, tylko zostawia trwały, cytrusowo-drożdżowy finisz.

Finisz jest trwały, świeży i cytrusowy. Powracają w nim skórka cytryny, gruszka, brzoskwinia, biały kwiat, delikatna skórka chleba i lekko migdałowy cień. To zakończenie jest bardzo apetyczne: nie zostawia wrażenia słodyczy, tylko świeżość, lekkość i ochotę na jedzenie.

Najlepiej podawać je w temperaturze około 6–8°C. Mocniejsze schłodzenie podkreśli perlistość, cytrusy i aperitifowy charakter. Po kilku minutach w kieliszku pojawi się więcej gruszki, brzoskwini, jaśminu i pieczywa. Nie wymaga dekantacji ani specjalnego przygotowania, ale warto użyć kieliszka nieco szerszego niż bardzo wąski flet, żeby aromaty kwiatów, owocu i skórki chlebowej mogły się rozwinąć.

Jak smakuje to wino?

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Le Chiassaie bardzo dobrze pasuje do przystawek, warzyw, lekkich dań mącznych, pizzy cebulowej, smażonych warzyw, ryb, delikatnych serów i aperitifowych przekąsek. Można podać je do crostini z ricottą, frittaty cebulowej, warzyw w tempurze, focaccii, pizzy z cebulą i ziołami, kremowej pasty z dorsza, risotta z gruszką i gorgonzolą, smażonych ryb, krewetek, sałatki z fenkułem albo młodych warzyw z oliwą. Dzięki bąbelkom i świeżości dobrze równoważy tłuszcz, sól i kremowość, a cytrusowy finisz szczególnie dobrze działa przy potrawach z oliwą, serem, cebulą i delikatnym smażeniem.

Kto stoi za tym winem

Fattoria La Vialla to rodzinne, organiczno-biodynamiczne gospodarstwo i posiadłość winiarska w Toskanii, prowadzone przez rodzinę Lo Franco. Gospodarstwo istniało już ponad dwa wieki temu, a w 1978 roku zostało przejęte i stopniowo przywrócone do życia przez rodzinę. Dziś La Vialla jest nie tylko winiarnią, ale dużym gospodarstwem rolnym, które produkuje także oliwę, sery, makarony, sosy, przetwory, miód i inne produkty.

To ważne dla zrozumienia stylu Le Chiassaie. Wino nie powstaje jako oddzielny, przemysłowy produkt musujący, ale jako część szerszej filozofii gospodarstwa. Winnice, oliwniki, pola, zwierzęta, kompost, własne przetwórstwo i praca biodynamiczna tworzą jeden rolniczy organizm. La Vialla podkreśla organiczne i biodynamiczne prowadzenie upraw, ograniczanie ingerencji w piwnicy, niskie poziomy siarczynów i dążenie do zachowania naturalnego charakteru win.

Wina musujące zajmują w tej historii osobne miejsce. La Vialla zaczęła eksperymentować z bąbelkami już wiele lat temu, a Le Chiassaie jest najstarszym i najbardziej klasycznym spumante producenta. To wino towarzyszy aperitifom, lunchom, kolacjom i celebracjom w gospodarstwie, dlatego jego styl ma być przede wszystkim świeży, radosny i wszechstronny.

Le Chiassaie pokazuje też mniej oczywistą stronę Toskanii. Region kojarzy się przede wszystkim z czerwonym Sangiovese, Chianti i winami dojrzewającymi w drewnie. Tutaj mamy jednak toskańskie wino musujące: białe, wytrawne, biodynamiczne i stworzone z odmian, które pozwalają połączyć owoc, świeżość, strukturę i lekko drożdżowy charakter.

Jaka jest historia i idea wina

Le Chiassaie było jednym z pierwszych win musujących Fattoria La Vialla i przez lata stało się symbolem bardziej swobodnej, aperitifowej strony gospodarstwa. Nie jest to wino pomyślane jako konkurencja dla szampana ani jako kopia prosecco. Jego sens leży gdzie indziej: ma być toskańskim spumante do stołu, przekąsek i spotkań.

Metoda Charmata dobrze pasuje do tej idei. Druga fermentacja w zbiorniku ciśnieniowym pozwala zachować świeżość owocu, kwiatowy aromat i czysty, bezpośredni charakter. W przeciwieństwie do metody tradycyjnej nie buduje bardzo głębokich aromatów tostów, orzechów czy długiego dojrzewania na osadzie. W przeciwieństwie do metody ancestrale daje wino bardziej klarowne, stabilne i elegancko uporządkowane.

Kupaż z karty BuyWine dla rocznika 2021 — Pinot Nero, Chardonnay i Verdicchio — jest nietypowy i bardzo ciekawy. Pinot Nero w białym winie musującym nie wnosi koloru, ale może dać strukturę i bardziej winny charakter. Chardonnay jest klasyczną odmianą dla win musujących, bo daje ciało, elegancję i dobrze reaguje na drugą fermentację. Verdicchio dodaje włoskiej, środkowoadriatyckiej świeżości: cytrusów, wytrawnego finiszu i lekko migdałowego tonu.

Warto odróżnić Le Chiassaie od innych musujących win La Vialla. Mussantino jest delikatniejsze i bardziej półmusujące. Mussantino Selvatico oraz Lo Chiffon idą w stronę metody ancestrale, bardziej spontanicznej i rzemieślniczej. Le Chiassaie jest bardziej klasyczne, czyste i uniwersalne — to brut, który dobrze działa jako aperitif, ale bez problemu przechodzi także do stołu.

Terroir i metoda produkcji

Le Chiassaie powstaje jako Vino Spumante Brut z odmian Pinot Nero, Chardonnay i Verdicchio. Metoda produkcji to Charmat, czyli druga fermentacja w zbiorniku ciśnieniowym. W praktyce oznacza to, że najpierw powstaje spokojne wino bazowe, a następnie w zamkniętym, ciśnieniowym zbiorniku rozpoczyna się druga fermentacja odpowiedzialna za powstanie dwutlenku węgla. Dzięki temu wino zachowuje owocowość, świeżość i delikatne nuty drożdżowe.

W przypadku Le Chiassaie istotne jest to, że wino nie jest robione wyłącznie dla prostych bąbelków. Ma wyraźniejszą budowę niż wiele podstawowych win musujących. Pinot Nero, Chardonnay i Verdicchio dają razem strukturę, świeżość, owoc i cytrusowy finisz, a kilka lat w butelce rozwija aromat skórki chlebowej.

Efektem jest musujące wino z Toskanii, które najlepiej rozumieć jako alternatywę dla prosecco wtedy, gdy potrzeba czegoś bardziej strukturalnego, mniej oczywistego i bardziej gastronomicznego. Jest świeże i radosne, ale nie banalne.

W skrócie:

Podawać z: przystawkami, warzywami, pizzą cebulową, jako aperitif.

Temperatura serwowania: 6^o - 8^oC

Apelacja: Vino Spumante Brut

Kupaż: Pinot Nero, Chardonnay, Verdicchio

Dojrzewanie: metoda Charmata