Fattoria La Vialla, Barriccato unfiltered, Sangiovese, Cabernet Sauvignon, Toskania, Włochy

Jak smakuje i pachnie

Barriccato unfiltered od Fattoria La Vialla to czerwone wino z Toskanii w stylu pełnym, dojrzałym i wyraźnie beczkowym, ale jednocześnie nieprzesadnie ciężkim. Powstaje z połączenia Sangiovese i Cabernet Sauvignon, czyli dwóch odmian, które bardzo dobrze tłumaczą charakter wielu toskańskich czerwieni spoza klasycznych, apelacyjnych ram: lokalny, wiśniowo-kwasowy kręgosłup Sangiovese spotyka się tutaj z głębią, strukturą i czarnoporzeczkową powagą Cabernet Sauvignon.

W kieliszku ma ciemną, czerwoną barwę z refleksami przechodzącymi w stronę granatu. Nie jest to jasna, przejrzysta czerwień w stylu Chianti do szybkiego picia. Kolor od razu zapowiada wino bardziej skoncentrowane, dojrzewające długo w drewnie i zbudowane na połączeniu owocu, taniny oraz beczki.

Aromat jest złożony, dębowo-owocowy i dojrzały. Na pierwszym planie pojawia się czerwona porzeczka, czarna porzeczka, wiśnia, śliwka i dojrzałe owoce leśne. Sangiovese wnosi wiśnię, kwasową świeżość, lekko ziemisty ton i toskańską wytrawność. Cabernet Sauvignon dodaje ciemniejszego owocu, porzeczki, mocniejszego szkieletu, większej głębi i bardziej klasycznej, bordoskiej nuty struktury.

Po chwili wyraźnie dochodzi wpływ beczki: wanilia, słodkie przyprawy, tostowane drewno, delikatny tytoń, kakao i lekki akcent cedrowy. Drewno jest ważną częścią stylu tego wina, bo „Barriccato” nie jest przypadkową nazwą. To wino dojrzewa długo w barrique, dlatego nie należy oczekiwać wyłącznie świeżego, prostego owocu. Charakter jest bardziej rozbudowany: owoc, beczka, przyprawa, tanina i dojrzalsza faktura.

W ustach wino jest wytrawne, pełne, dobrze zbudowane i aksamitne. Pierwszy plan zajmuje wiśnia, czerwona porzeczka, czarna porzeczka, śliwka i ciemniejsze owoce leśne. Potem pojawiają się nuty wanilii, tostów, tytoniu, kakao, przypraw i lekko balsamiczny akcent. Smak jest bogaty, ale uporządkowany. Nie ma tu cukrowej słodyczy, choć taniny mogą dawać wrażenie słodkawej miękkości.

Taniny są wyraźne, ale dojrzałe i nieprzytłaczające. To ważny element wina. Cabernet Sauvignon odpowiada za mocniejszy garbnikowy szkielet, natomiast Sangiovese dodaje kwasowość, która utrzymuje całość w pionie. Dzięki temu Barriccato nie staje się tylko miękkim, beczkowym winem z dojrzałym owocem. Zachowuje toskańską nerwowość i gastronomiczny charakter.

Kwasowość jest umiarkowana, ale dobrze obecna. Wino ma 14% alkoholu, ciemny owoc i długie dojrzewanie w barrique, dlatego świeżość jest niezbędna, aby utrzymać równowagę. To właśnie ona sprawia, że mimo pełnej budowy wino dobrze odnajduje się przy jedzeniu, szczególnie przy mięsie, dziczyźnie, długo gotowanych sosach i dojrzewających serach.

Określenie „unfiltered” ma znaczenie praktyczne i stylistyczne. Wino nie zostało mocno wypolerowane filtracją, dlatego może zawierać drobny osad, szczególnie po kilku latach w butelce. Nie jest to wada. Taki osad jest naturalny przy winach niefiltrowanych i bardziej strukturalnych. W zamian wino może zachować nieco więcej tekstury, materii i głębi aromatycznej.

W porównaniu z klasycznym Chianti, Barriccato jest bardziej międzynarodowe, pełniejsze i mocniej naznaczone beczką. W porównaniu z toskańskim winem opartym wyłącznie na Cabernet Sauvignon zachowuje więcej czerwonego owocu, kwasowości i lokalnego charakteru dzięki Sangiovese. Najlepiej myśleć o nim jako o toskańskim winie w stylu „super tuscan”, ale w bardziej rolniczej, biodynamicznej interpretacji La Vialla.

Finisz jest długi, aromatyczny i przyprawowy. Powracają w nim czerwona porzeczka, czarna porzeczka, wiśnia, wanilia, tytoń, tostowane drewno, kakao i delikatna nuta przypraw. Zakończenie jest pełne, ale czyste. Tanina pozostaje na podniebieniu, lecz nie dominuje; raczej buduje poważniejszy, bardziej kolacyjny charakter wina.

Wino jest już gotowy do picia, szczególnie po napowietrzeniu. Warto otworzyć butelkę wcześniej albo przelać wino do karafki na 30–60 minut. Po takim czasie drewno lepiej integruje się z owocem, tanina staje się gładsza, a aromaty tytoniu, wanilii, porzeczki i przypraw układają się spokojniej.

Najlepiej podawać je w temperaturze około 17–18°C.

Jak smakuje to wino?

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Barriccato unfiltered bardzo dobrze pasuje do makaronów z dziczyzną, długo duszonych mięs, pieczeni, pasztetów, wołowiny, jagnięciny, dziczyzny i długo dojrzewających serów. Można podać je do pappardelle z ragu z dzika, lasagne z mięsnym sosem, wołowiny duszonej w czerwonym winie, pieczonej łopatki jagnięcej, polędwicy z sosem pieprzowym, pieczonej dziczyzny, pasztetu z wątróbki, fasoli z pomidorami i szałwią albo sera pecorino stagionato. Dzięki połączeniu owocu, taniny, kwasowości i beczki wino dobrze radzi sobie z tłuszczem, białkiem, intensywnym sosem, ziołami oraz wyraźniejszą strukturą potraw.

Kto stoi za tym winem

Fattoria La Vialla to rodzinne, organiczno-biodynamiczne gospodarstwo i posiadłość winiarska w Toskanii, prowadzone przez rodzinę Lo Franco. Gospodarstwo istniało już ponad dwa wieki temu, a w 1978 roku zostało przejęte przez rodzinę i przywrócone do życia. Dziś La Vialla jest nie tylko winiarnią, ale rozbudowanym gospodarstwem rolnym produkującym wino, oliwę, sery, makarony, sosy, przetwory, miód i inne produkty.

To podejście jest ważne dla zrozumienia stylu Barriccato. Wina La Vialla nie powstają jako osobny, oderwany projekt piwniczny. Są częścią szerszej filozofii rolniczej: ziemia, winnice, oliwniki, uprawy, zwierzęta, kompost, produkty spożywcze i praca biodynamiczna tworzą jeden organizm. Właśnie dlatego na etykietach La Vialla często pojawiają się informacje o uprawie ekologicznej, biodynamicznej, niskiej ingerencji i ograniczaniu filtracji.

Producent uprawia winnice w Toskanii, między innymi na wzgórzach w okolicach Arezzo. W portfolio pojawiają się zarówno klasyczne odmiany toskańskie, jak Sangiovese, jak i odmiany międzynarodowe, w tym Cabernet Sauvignon. Barriccato należy do tych win, które pokazują bardziej ambitną, dojrzalszą i mocniej beczkową stronę producenta.

Ważna jest też skala i charakter gospodarstwa. La Vialla nie jest małą butikową winnicą w klasycznym sensie, lecz dużą rodzinną fattorią, która łączy produkcję rolną, wino, jedzenie i sprzedaż bezpośrednią. Dzięki temu wino takie jak Barriccato ma bardzo określone miejsce: nie jest wyłącznie butelką degustacyjną, lecz częścią stołu, kuchni, produktów gospodarskich i toskańskiego sposobu jedzenia.

Jaka jest historia i idea wina

Barriccato unfiltered dobrze wpisuje się w historię tak zwanych toskańskich win poza sztywnymi apelacyjnymi ramami. Toskania kojarzy się przede wszystkim z Sangiovese, Chianti, Brunello i Vino Nobile, ale od drugiej połowy XX wieku ważną rolę zaczęły odgrywać także kupaże z Cabernet Sauvignon, Merlotem czy Syrah. W wielu przypadkach takie wina celowo wychodziły poza tradycyjne przepisy apelacyjne, żeby dać producentom większą swobodę stylu.

Tutaj ta idea jest bardzo czytelna. Sangiovese daje winu lokalny charakter, czerwony owoc, kwasowość i lekko ziemisty ton. Cabernet Sauvignon wnosi ciemniejszy owoc, strukturę, porzeczkę, taninę i zdolność do dojrzewania w barrique. Wino nie jest więc klasycznym Chianti, ale nie jest też anonimowym czerwonym kupażem międzynarodowym. To Toskania widziana przez pryzmat beczki, Sangiovese i Cabernet.

Nazwa „Barriccato” podkreśla rolę dojrzewania w barrique. To wino nie ukrywa drewna. Ma być pełne, ciemniejsze, bardziej przyprawowe, gładkie i długie. W przeciwieństwie do prostszych czerwieni La Vialla nie stawia wyłącznie na świeżość owocu, lecz na połączenie dojrzałości, struktury, waniliowo-tytoniowego tła i dłuższego finiszu.

Określenie „unfiltered” dopełnia tę ideę. Brak filtracji pozwala zachować więcej materii i naturalnej struktury. Wino może być mniej „technicznie czyste” wizualnie, zwłaszcza jeśli pojawi się osad, ale dzięki temu pozostaje bardziej teksturalne. Przy winie czerwonym, garbnikowym i długo dojrzewającym w drewnie jest to szczególnie sensowne, bo filtracja mogłaby zbytnio wygładzić jego charakter.

Terroir i metoda produkcji

Barriccato unfiltered powstaje jako Vino Rosso z odmian Sangiovese i Cabernet Sauvignon. Winnice położone są na wysokości około 300–470 metrów nad poziomem morza. To położenie pomaga zachować równowagę między dojrzałością owocu a świeżością. Toskańskie słońce pozwala Cabernet Sauvignon osiągnąć odpowiednią dojrzałość fenoliczną, natomiast wysokość i różnice temperatur pomagają Sangiovese utrzymać kwasowość.

Gleby określone są jako galestro z gliniastym charakterem. Galestro to bardzo ważny typ toskańskiego podłoża: kamienisty, łupkowy, dobrze drenujący, często kojarzony z winami o strukturze, wytrawności i mineralnym napięciu. Dodatek gliny pomaga zatrzymywać wodę i daje winu pełniejszy środek smaku. W takim kontekście Sangiovese może zachować nerw, a Cabernet Sauvignon zbudować ciało.

Po fermentacji malolaktycznej wino trafia na blisko 2 lata do barrique, a po długim dojrzewaniu odpoczywa jeszcze w butelce, aby kupaż się zharmonizował. Taki proces tłumaczy aksamitniejsze taniny, bardziej dojrzałą fakturę i spokojniejszy, beczkowo-owocowy profil.

To czerwone wino najlepiej traktować jako pełniejszą, biodynamiczną interpretację toskańskiego kupażu Sangiovese i Cabernet Sauvignon. Ma ciemny owoc, beczkę, taninę, długi finisz i kulinarną powagę. Nie jest winem do lekkich przekąsek, lecz do stołu, przy którym pojawia się mięso, dziczyzna, sos, pasztet albo dojrzewający ser.

W skrócie:

Podawać z: makaronami z dziczyzną, bogatymi mięsnymi daniami, pasztetami, długo starzonymi serami.

Temperatura serwowania: 17^o - 18^oC

Apelacja: Vino Rosso

Kupaż: Sangiovese, Cabernet Sauvignon

Dojrzewanie: 20 - 22 miesiące w barrique

Położenie winnicy: 300 - 470 m. n. p. m.

Gleby: galestro (glina)