Fattoria La Vialla, Barriccato Bianco unfiltered, Chardonnay, Viognier, Toskania, Włochy

Jak smakuje i pachnie

Barriccato Bianco unfiltered od Fattoria La Vialla to białe wino z Toskanii w stylu zdecydowanie bardziej złożonym niż klasyczna, lekka biel do aperitifu. Już sama nazwa dobrze zapowiada jego charakter: „barriccato” wskazuje na dojrzewanie w drewnie, „bianco” na białe odmiany, a „unfiltered” na butelkowanie bez filtracji. Efektem jest wino pełniejsze, bardziej teksturalne, lekko mętne po zamieszaniu, z wyraźnym wpływem osadu, beczki i dojrzałego owocu.

W kieliszku ma żółtą barwę z pomarańczowo-miedzianymi refleksami. Nie jest to klasyczna, bardzo jasna biel o krystalicznej przejrzystości. Po poruszeniu butelką albo kieliszkiem wino może stać się lekko mętne, ponieważ zawiera drobny osad drożdżowy. W tym przypadku nie jest to wada, ale element stylu. Wino nie zostało przefiltrowane do technicznej przezroczystości, dzięki czemu zachowuje więcej materii, tekstury i aromatycznej głębi.

Aromat jest intensywny, dojrzały i bardzo owocowy. Na pierwszym planie pojawia się morela, brzoskwinia, ananas i marakuja. To profil wyraźnie cieplejszy i bardziej egzotyczny niż w prostych białych winach z północnych regionów. Viognier odpowiada za kwiatowość, morelę, brzoskwinię i egzotyczną miękkość, natomiast Chardonnay wnosi większą strukturę, ciało i zdolność do pracy z beczką.

Po chwili dochodzą nuty żółtych kwiatów, skórki pomarańczowej, suszonej moreli, delikatnej wanilii, jasnego miodu, drożdży i kremu cukierniczego. Drewno nie działa tu jak mocny aromat tostów czy dymu. Raczej poszerza wino, daje mu ciepło, lekką przyprawowość i bardziej kremową fakturę. Dziesięć miesięcy w tonneaux pozwala połączyć owoc, osad i strukturę w całość, która jest znacznie poważniejsza niż zwykłe, stalowe białe wino.

W ustach wino jest wytrawne, kremowe, aksamitne i dobrze zbudowane. Pierwszy plan zajmuje brzoskwinia, morela, ananas, dojrzałe jabłko, marakuja i skórka pomarańczowa. Smak jest szeroki, ale nie ciężki. Ma wyraźną objętość, lecz przyjemna kwasowość trzyma całość w równowadze. To ważne, bo przy takim profilu owocu, osadzie i drewnie wino mogłoby łatwo stać się zbyt miękkie. Tutaj świeżość nie dominuje, ale porządkuje smak.

Najważniejszym elementem jest tekstura. Barriccato Bianco nie pije się jak klasycznej, klarownej bieli. Osad drożdżowy daje wrażenie gęstości, lekkiej kremowości i niemal aksamitnego dotyku na podniebieniu. Bâtonnage, czyli mieszanie osadu podczas dojrzewania, wzmacnia tę cechę: wino staje się bardziej obłe, głębsze i dłuższe, a jednocześnie zachowuje drożdżowy, lekko piekarniczy akcent.

Warto podkreślić, że mimo wrażenia słodyczy owocu wino pozostaje wytrawne. Aromaty moreli, brzoskwini, ananasa i waniliowego kremu mogą dawać wrażenie miękkości, ale nie wynikają z cukru, tylko z dojrzałości owocu, odmian i sposobu dojrzewania. To bardzo ważne przy sprzedaży, bo osoba oczekująca prostego, rześkiego Chardonnay może być zaskoczona jego szerokością, natomiast ktoś szukający pełniejszej, gastronomicznej bieli znajdzie tu dużo ciekawszy styl.

W porównaniu z klasycznym Chardonnay dojrzewającym w beczce Barriccato Bianco jest bardziej aromatyczne i mniej burgundzkie w charakterze. Viognier wnosi tu południową ekspresję: morelę, kwiaty, egzotyczne owoce i miękkość. W porównaniu z winami pomarańczowymi nie jest jednak tak taniczne ani herbaciane. Ma pomarańczowe refleksy, mętność i ekstrakcyjność, ale pozostaje przede wszystkim białym winem dojrzewającym w drewnie i butelkowanym bez filtracji.

Finisz jest długi, kremowy i lekko drożdżowy. Powracają w nim morela, brzoskwinia, marakuja, skórka pomarańczowa, delikatna wanilia, jasny miód i nuta osadu. Końcówka ma przyjemną, nienachalną kwasowość, dzięki której wino nie kończy się ciężko. Zostaje raczej wrażenie dojrzałego owocu, kremowej faktury i drożdżowej głębi.

Najlepiej podawać je w temperaturze około 10–12°C. Zbyt mocne schłodzenie zamknie aromaty moreli, brzoskwini, wanilii i osadu, a zbyt wysoka temperatura może podbić wrażenie miękkości. Warto wyjąć butelkę z lodówki kilka minut przed podaniem. Przed nalaniem można ją delikatnie odwrócić raz lub dwa razy, aby rozprowadzić drobny osad, jeśli celem jest pełniejsza, bardziej kremowa tekstura. Jeżeli preferowany jest czystszy profil, osad można zostawić na dnie butelki.

Jak smakuje to wino?

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Barriccato Bianco unfiltered bardzo dobrze pasuje do intensywniejszych dań rybnych, białego mięsa, warzyw, potraw z przyprawami i kuchni, która potrzebuje pełniejszego białego wina. Można podać je do ryby duszonej w pomidorach, bouillabaisse, halibuta w sosie maślanym, pieczonego kurczaka z ziołami, indyka w kremowym sosie, risotta szafranowego, ossobuco alla milanese, couscousu z rybą, smażonych warzyw, kalafiora z kurkumą, dyni z imbirem, curry z rybą albo przegrzebków z masłem i cytryną. Dzięki kremowej fakturze i beczkowo-osadowej strukturze dobrze radzi sobie z masłem, oliwą, szafranem, imbirem, curry i lekką pikantnością, ale nie warto łączyć go z bardzo delikatnymi potrawami, które mogłoby zdominować.

Kto stoi za tym winem

Fattoria La Vialla to rodzinna, organiczno-biodynamiczna posiadłość i gospodarstwo rolne w Toskanii, prowadzone przez rodzinę Lo Franco. Miejsce istniało jako gospodarstwo już ponad dwa wieki temu, a w 1978 roku zostało przejęte i przywrócone do życia przez rodzinę. Dziś La Vialla jest nie tylko winiarnią, ale także dużym gospodarstwem produkującym oliwę, sery, makarony, sosy, miody, wypieki i inne produkty rolne.

To podejście jest ważne, bo wina La Vialla nie powstają w oderwaniu od reszty gospodarstwa. Producent mocno podkreśla zamknięty, rolniczy obieg: uprawy, zwierzęta, kompost, winnice, oliwniki, warzywa i własne przetwórstwo tworzą jeden organizm. W takim kontekście biodynamika nie jest wyłącznie oznaczeniem na etykiecie, lecz częścią szerszej filozofii prowadzenia ziemi.

Wina białe La Vialla powstają głównie na toskańskich wzgórzach w okolicach Castiglion Fibocchi, w prowincji Arezzo. Producent pracuje zarówno z odmianami historycznie obecnymi w Toskanii, jak Trebbiano, Malvasia, Vernaccia czy Vermentino, jak i z odmianami międzynarodowymi, między innymi Chardonnay, Viognier, Sauvignon czy Pinot Grigio.

Barriccato Bianco zajmuje w tej historii szczególne miejsce. Według producenta było to pierwsze białe wino La Vialla dojrzewające w drewnie i jedno z pierwszych win nieprzefiltrowanych w tej linii. Nie jest więc przypadkowym eksperymentem, tylko etykietą, która pokazuje jedną z ważnych idei producenta: zachować w winie więcej naturalnej materii, aromatu i struktury, zamiast wygładzać je filtracją do całkowitej przejrzystości.

Jaka jest historia i idea wina

Barriccato Bianco jest winem, które wychodzi poza najbardziej oczywisty obraz Toskanii. Region kojarzy się przede wszystkim z czerwonymi winami na bazie Sangiovese, Chianti, Riservą i Super Tuscanami. Tutaj mamy jednak białe wino z międzynarodowych odmian, dojrzewające w drewnie i butelkowane bez filtracji. To pokazuje bardziej eksperymentalną, nowoczesną stronę toskańskiego winiarstwa.

Kupaż Chardonnay i Viognier jest bardzo logiczny. Chardonnay dobrze znosi dojrzewanie w beczce, daje strukturę, pełnię i zdolność do pracy z osadem. Viognier wnosi aromatyczny ciężar: morelę, brzoskwinię, kwiaty i egzotyczne owoce. Razem tworzą wino, które ma zarówno ciało, jak i szeroki, natychmiast rozpoznawalny aromat.

Określenie „unfiltered” jest tu szczególnie ważne. Filtracja wina pozwala uzyskać pełną klarowność i stabilność wizualną, ale może też odebrać część tekstury i drobnych aromatycznych niuansów. La Vialla zostawia w winie naturalny osad drożdżowy, który działa jak element struktury. Dzięki temu Barriccato Bianco jest bardziej „pełne”, nie tylko w sensie alkoholu czy owocu, ale także odczucia na podniebieniu.

Nie jest to wino dla osób szukających bardzo lekkiej, neutralnej bieli. Jego idea jest inna: ma zastąpić czerwone wino tam, gdzie potrawa jest bogata, kremowa, przyprawiona albo oparta na intensywniejszej rybie i białym mięsie. Właśnie dlatego producent sugeruje je nawet do ossobuco alla milanese z risottem szafranowym — dania, do którego wiele osób automatycznie wybrałoby czerwień.

Wino można pić już teraz, szczególnie jeśli szuka się dojrzałego owocu, kremowości i aromatycznej ekspresji. Przez kilka kolejnych lat powinno zachować strukturę, a jednocześnie rozwijać więcej nut miodu, suszonej moreli, orzecha, wanilii i drożdżowej złożoności.

Terroir i metoda produkcji

Barriccato Bianco unfiltered powstaje w apelacji Toscana IGT z odmian Chardonnay i Viognier. Winnice położone są na wysokości około 300–620 metrów nad poziomem morza. To dość szeroki zakres, który pozwala łączyć dojrzałość owocu z zachowaniem świeżości. W Toskanii białe odmiany potrzebują dobrej ekspozycji, ale również chłodniejszych nocy, aby nie stracić kwasowości i aromatycznej równowagi. Wysokość wzgórz wokół Arezzo pomaga utrzymać tę równowagę.

Gleby określane są jako galestro, z gliniastym charakterem. Galestro to jeden z istotnych typów toskańskiego podłoża: skalisty, łupkowy, dobrze drenujący, ale w połączeniu z gliną dający winu także pewną szerokość i strukturę. W białym winie tego typu ważne jest nie tylko napięcie, lecz również ciało, dlatego takie warunki dobrze współgrają z Chardonnay i Viognier.

Fermentacja oraz dojrzewanie odbywają się w dębowych tonneaux. Wino pozostaje w nich przez 10 miesięcy. W tym czasie stosowane jest regularne bâtonnage, czyli mieszanie osadu, aby wino w pełni wykorzystało kontakt z drobnymi drożdżami. To właśnie osad odpowiada za kremowość, aksamitność, głębię i drożdżowy akcent w finiszu.

Po dojrzewaniu wino jest butelkowane bez filtracji. Dzięki temu zachowuje drobny osad, który może powodować mętność po zamieszaniu, ale jednocześnie podbija teksturę, aromat i potencjał dojrzewania. W praktyce oznacza to wino mniej technicznie „wypolerowane”, ale bardziej materialne, szerokie i gastronomiczne.

W skrócie:

Podawać z: przyprawionymi daniami rybnymi, białym mięsem, warzywami.

Temperatura serwowania: 10^o - 12^oC

Apelacja: I.G.T. Toscana

Kupaż: Chardonnay, Viognier

Dojrzewanie: 10 miesięcy w tonneaux

Położenie winnicy: 300 - 620 m. n. p. m.

Gleby: galestro (glina)