Cantina Sampietrana, Settabraccia, Negroamaro, Susumaniello, Apulia, Włochy

Jak smakuje i pachnie

Settabraccia to jedno z bardziej złożonych i poważniejszych win Cantina Sampietrana. Nie jest tak miękkie i owocowo przystępne jak wiele win z Primitivo, ani tak bezpośrednie jak prostsze interpretacje Negroamaro. Opiera się na kupażu Negroamaro i Susumaniello, czyli dwóch odmianach bardzo mocno związanych z południową Apulią. Efekt jest ciemny, intensywny, lekko konfituralny, przyprawowy i wyraźnie strukturalny.

W kieliszku ma głęboką czerwoną barwę z rubinowymi refleksami. Kolor od razu sugeruje wino o dużej koncentracji, dojrzalszym owocu i poważniejszej taninie. Susumaniello naturalnie wnosi ciemniejszy kolor, świeżość i wyraźniejszy garbnik, natomiast Negroamaro dodaje południowej wytrawności, ziół, ciemnych owoców i lekko gorzkawej końcówki.

Aromat otwiera się konfiturą z owoców leśnych, dojrzałą śliwką, czarną wiśnią i ciemnymi jagodami. Owoc jest gęsty, dojrzały i mocno nasycony słońcem Salento, ale nie należy odczytywać go jako cukrowej słodyczy. To raczej wrażenie koncentracji, wzmocnione dodatkowo faktem, że winogrona są częściowo podsuszane przed winifikacją.

Po chwili pojawiają się wanilia, cedr i delikatne przyprawy korzenne. Około ośmiu miesięcy dojrzewania w dębowych beczkach nadaje winu bardziej elegancką ramę, łagodzi taniny i rozwija aromaty drewna. Beczka jest wyraźniejsza niż w prostszych winach Sampietrany, ale nie przykrywa całkowicie ciemnego owocu.

W ustach Settabraccia jest wytrawne, eleganckie, ciepłe i obszerne. Pierwszy plan zajmują suszone śliwki, owoce leśne, czarna wiśnia i nuty konfiturowe. Za nimi pojawiają się dąb, wanilia, przyprawy, cedr, lekka skóra i delikatnie balsamiczny akcent. To wino ma więcej głębi i długości niż klasyczne, codzienne czerwienie z Salento.

Taniny są liczne, dojrzałe i „słodkie” w odczuciu. Nie oznacza to słodyczy wina, lecz miękkość i dojrzałość garbnika. Settabraccia pozostaje winem wytrawnym, ale ma aksamitną, zaokrągloną strukturę, która dobrze równoważy intensywność owocu. Susumaniello dodaje tanicznego kręgosłupa, a Negroamaro wnosi bardziej ziołowo-pestkową, południową wytrawność.

Kwasowość jest umiarkowana, ale potrzebna. Wino nie opiera się na ostrej świeżości, tylko na relacji między dojrzałym owocem, taniną, drewnem i alkoholem. Przy wysokim alkoholu ma ciepło i pełnię, dlatego najlepiej podać je nieco chłodniej niż klasyczna temperatura pokojowa, bliżej 16–18°C. Producent dopuszcza 18–20°C, ale delikatne schłodzenie lepiej utrzyma równowagę i nie podkreśli nadmiernie alkoholu.

Finisz jest długi, intensywny i owocowo-przyprawowy. Powracają w nim suszona śliwka, ciemne owoce leśne, wanilia, cedr, dąb i korzenne przyprawy. Końcówka ma trwałość, ale też lekkie garbnikowe ściągnięcie, dzięki któremu wino dobrze sprawdza się przy jedzeniu.

Settabraccia nie jest winem lekkim ani czysto owocowym. To butelka o bardziej „wieczorowym” charakterze: do mięsa, dojrzałych serów, pikantniejszych dań albo zimniejszej pory roku. Warto otworzyć ją wcześniej lub przelać do karafki, zwłaszcza jeśli ma być podana do intensywnych potraw. Po napowietrzeniu konfitura z owoców leśnych, wanilia i przyprawy lepiej łączą się z taniną, a całość staje się bardziej harmonijna.

Jak smakuje to wino? 

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Settabraccia najlepiej pasuje do potraw o wyraźnym smaku: grillowanego czerwonego mięsa, jagnięciny, dziczyzny, pieczonej wołowiny, karkówki, żeberek, pikantnych dań i dojrzałych serów. Można podać je do jagnięciny z rozmarynem, gulaszu z dzika, pieczonej łopatki, steku, wołowiny w ciemnym sosie, makaronu z intensywnym ragu albo długo dojrzewającego pecorino. Dobrze odnajdzie się także przy daniach z przyprawami korzennymi, pieczoną papryką, bakłażanem i suszonymi pomidorami. To wino ma wystarczająco dużo owocu i miękkości, aby łagodzić pikantniejsze potrawy, ale także wystarczająco dużo taniny, by poradzić sobie z tłuszczem, białkiem i strukturą mięsa.

Kto stoi za tym winem

Cantina Sampietrana to producent z San Pietro Vernotico, miejscowości położonej między Brindisi a Lecce, w południowej części Apulii. To Salento – gorący, suchy, bardzo słoneczny region, którego charakter łagodzą wpływy Adriatyku i Morza Jońskiego.

Winiarnia powstała w 1952 roku z inicjatywy lokalnych plantatorów. Jej początki były mocno praktyczne: wspólne przetwarzanie winogron, sprzedaż wina i wykorzystanie położenia blisko linii kolejowej, która ułatwiała transport na północ Włoch.

Z czasem Sampietrana przeszła drogę od lokalnej spółdzielni do producenta butelkującego wina pod własną marką. Nadal jednak pozostaje mocno związana z San Pietro Vernotico i odmianami, które tworzą tożsamość Salento: Negroamaro, Primitivo, Malvasia Nera, Susumaniello, Fiano czy Verdeca.

Settabraccia dobrze pokazuje ambicję producenta po stronie czerwonych win. To nie jest prosta etykieta codzienna, lecz wino z linii bardziej złożonej: z niską wydajnością, ręcznym zbiorem, częściowym podsuszaniem owoców i dojrzewaniem w drewnie. W stylu zachowuje południową miękkość, ale jednocześnie ma strukturę i głębię, których nie daje samo krótkie dojrzewanie w stali.

Historia i idea wina

Settabraccia powstaje z połączenia Negroamaro i Susumaniello. To bardzo apulijski kupaż, choć mniej oczywisty niż klasyczne zestawienia oparte na Primitivo. Negroamaro jest jednym z fundamentów Salento: daje wina ciemne, wytrawne, ziołowe, lekko gorzkawe i dobrze odnajdujące się przy jedzeniu. Susumaniello przez długi czas pozostawało odmianą mniej znaną, używaną często do wzmacniania koloru i struktury kupażów.

Nazwa Susumaniello bywa łączona z określeniem „somarello”, czyli osiołek. Odnosi się to do bardzo dużej wydajności młodych krzewów, które potrafiły „dźwigać” ciężkie kiście jak mały osioł. Z czasem, gdy plon spadał, odmiana stawała się mniej atrakcyjna dla produkcji masowej, ale właśnie niższa wydajność okazała się cenna dla jakościowego winiarstwa.

W ostatnich dekadach Susumaniello zaczęło wracać do łask jako jedna z najciekawszych lokalnych odmian okolic Brindisi i Salento. Daje winom kolor, świeżość, taninę i ciemniejszy owoc. W kupażu z Negroamaro działa bardzo dobrze: wzmacnia strukturę, a jednocześnie nie odbiera winu południowego charakteru.

Idea Settabraccia polega na stworzeniu wina bardziej skoncentrowanego i poważniejszego niż podstawowe czerwienie regionu. Częściowe podsuszenie gron zwiększa intensywność owocu, a dojrzewanie w dębie dodaje wanilii, cedru, przypraw i gładszej tekstury. Dzięki temu wino jest pełniejsze, bardziej miękkie i dłuższe, ale nadal pozostaje wytrawne.

To dobry wybór dla osób, które lubią dojrzałe czerwone wina z południa Włoch, ale nie chcą opierać się wyłącznie na Primitivo. Settabraccia pokazuje inną drogę: mniej oczywistą, bardziej regionalną, z połączeniem ciemnego owocu, ziół, drewna, przypraw i wyraźnej taniny.

Terroir i metoda produkcji

Settabraccia powstaje w apelacji Salento IGP Rosso z odmian Negroamaro i Susumaniello. Winogrona rosną na glebach wapienno-gliniastych. To bardzo ważne w Salento, gdzie klimat jest gorący i suchy. Glina pomaga zatrzymywać wodę, natomiast wapień wspiera strukturę gleby, drenaż i bardziej uporządkowany charakter owocu. W przypadku tak dojrzałego czerwonego wina równowaga między koncentracją i świeżością ma kluczowe znaczenie.

Zbiór odbywa się ręcznie w pierwszej dekadzie października, a owoce są częściowo podsuszone. To ważny element stylu Settabraccia: zagęszcza aromat, wzmacnia nuty śliwki, konfitury i suszonych owoców oraz nadaje winu cieplejszą, bardziej miękką strukturę.

Po fermentacji wino dojrzewa około 8 miesięcy w beczkach dębowych. Dąb dodaje wanilii, cedru, przypraw, łagodzi taniny i wydłuża finisz.

Wino jest już gotowy do picia, ale dzięki strukturze wspartej wysokim alkoholem, dojrzałym taninom i koncentracji owocu może jeszcze spokojnie rozwijać się przez kilka kolejnych lat. Nie jest to wino projektowane jako wieloletnia kolekcjonerska butelka, ale ma wystarczająco dużo materii, aby dobrze znosić krótkie dojrzewanie w piwnicy.

W skrócie:

Podawać z: dojrzałymi serami, grillowanym czerwonym mięsem, jagnięciną, pikantnymi daniami.

Temperatura serwowania: 18^o - 20^oC

Apelacja: I.G.P. Salento

Kupaż: Negramaro, Susumaniello

Dojrzewanie: 8 miesięcy w barrique

Gleby: wapienno-gliniaste