Capezzana, Trefiano Riserva, Sangiovese, Cabernet, Canaiolo, Carmignano, Włochy

Jak smakuje i pachnie

Trefiano Riserva pokazuje najbardziej szlachetne, skupione i klasyczne oblicze Carmignano w wydaniu Capezzany. To wino jest znacznie bardziej poważne niż Barco Reale, ale jednocześnie mniej międzynarodowe w wyrazie niż Ghiaie della Furba. Sangiovese pozostaje tu najważniejszą odmianą, a Cabernet Sauvignon i Canaiolo działają jak uzupełnienie: pierwszy dodaje struktury i ciemniejszego owocu, drugi łagodzi całość i zachowuje toskańską miękkość.

W kieliszku ma głęboką, czerwono-rubinową barwę. Kolor jest intensywny, ale nie tak nieprzenikniony jak w winach opartych głównie na Cabernet Sauvignon, Merlocie czy Syrah. To nadal wino, w którym Sangiovese odpowiada za rdzeń, świeżość i elegancję, a nie za samą gęstość barwy.

Aromat otwiera się dojrzałą wiśnią, czerwoną śliwką, maliną i drobnymi czerwonymi owocami leśnymi. Owoc jest dojrzały, ale nie przesadnie słodki. Nie przypomina konfitury ani powideł, tylko czerwone owoce w bardziej eleganckiej, wytrawnej formie, z delikatnym akcentem pestki i skórki.

Po chwili pojawiają się słodkie przyprawy, wanilia, lukrecja i subtelne nuty ziołowe. Cabernet wnosi odrobinę ciemniejszego tła, ale nie przejmuje aromatu wina. Najważniejsze pozostają harmonia i proporcje: czerwony owoc Sangiovese, przyprawy z dojrzewania w drewnie, elegancka ziołowość oraz delikatny, lekko korzenny ton.

Dłuższe dojrzewanie w tonneaux rozwija bardziej spokojny, aksamitny charakter. Drewno jest obecne, ale nie dominuje. Nie przykrywa wina intensywnym kokosem, dymem czy mocnym tostowaniem. Działa raczej jako rama, która porządkuje owoc, wygładza taniny i pozwala aromatom przypraw, wanilii oraz lukrecji połączyć się z dojrzałą wiśnią.

W ustach Trefiano jest wytrawne, gęste i dobrze zbudowane. Pierwszy plan zajmują dojrzałe czerwone owoce, po których pojawiają się przyprawy, lukrecja, wanilia, tytoń i delikatna nuta skóry. Smak jest szeroki, ale nie ciężki. Sangiovese utrzymuje wino w pionie, nadając mu kwasowość i wytrawny nerw.

Kwasowość bardzo dobrze komponuje się z gęstością wina. To jedna z jego najważniejszych cech. Przy dużej strukturze i sporym alkoholu świeżość zapobiega przeciążeniu. Dzięki niej Trefiano zachowuje elegancję i nie przechodzi w stronę masywnego, południowego stylu czerwonego wina.

Taniny są wyraźne, ale dojrzałe i aksamitne. Nie mają surowego, zielonego charakteru. Dają strukturę, lekko ściągają podniebienie i wydłużają finisz, ale są już dobrze ułożone przez czas spędzony w drewnie i butelce. Wino jest poważne, lecz nie agresywne.

Cabernet Sauvignon wzmacnia tę strukturę i dodaje ciemniejszego, bardziej zwartego tonu. Canaiolo działa odwrotnie: łagodzi kanty, dodaje miękkości i sprawia, że mimo klasy Riserva wino nie staje się nadmiernie surowe. Sangiovese pozostaje sercem kompozycji – odpowiada za wiśnię, kwasowość, wytrawność i toskańską energię.

Finisz jest długi, owocowo-przyprawowy i korzenny. Powracają w nim dojrzałe czerwone owoce, drobne owoce leśne, wanilia, lukrecja, suszone zioła i taniczna, lekko herbaciana końcówka. Zakończenie jest aksamitne, ale nie miękkie w banalny sposób. Ma wyraźną strukturę i elegancki, lekko pikantny charakter.

Trefiano Riserva nie jest winem do szybkiego, codziennego kieliszka. Warto otworzyć je wcześniej, podać w dużym kieliszku i pozwolić mu spokojnie oddychać. Po napowietrzeniu czerwony owoc staje się bardziej soczysty, przyprawy lepiej wtapiają się w strukturę, a taniny nabierają większej gładkości.

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Trefiano Riserva dobrze pasuje do czerwonych mięs, pieczeni, dziczyzny, pieczonego drobiu, cielęciny, dań z grzybami i dojrzałych serów. Można podać je do jagnięciny z rozmarynem, pieczonej wołowiny, polędwicy z zielonym pieprzem, kaczki, perliczki, gulaszu z dzika, tagliatelle z ragu, pappardelle z sosem z dziczyzny albo risotta z borowikami. Znakomicie odnajdzie się także przy toskańskich wędlinach, pecorino stagionato i serach o orzechowym, lekko pikantnym charakterze. Najlepiej rozpocząć serwowanie w temperaturze około 18–19°C.

Kto stoi za tym winem

Tenuta di Capezzana jest jedną z najważniejszych historycznych posiadłości w Carmignano. Leży w prowincji Prato, na wzgórzach położonych na zachód od Florencji. To miejsce, w którym winorośl i oliwki uprawiano od ponad tysiąca lat.

Pierwsze udokumentowane wzmianki o winnicach i oliwnikach w Capezzana pochodzą z 804 roku. Dzięki temu posiadłość należy do najstarszych udokumentowanych miejsc produkcji wina w Toskanii. Historia nie jest tu jedynie dekoracją – stanowi fundament tożsamości producenta.

Współczesna historia Capezzany jest związana z rodziną Contini Bonacossi. W latach 20. XX wieku hrabia Alessandro Contini Bonacossi i jego żona Vittoria kupili posiadłość, a następnie powiększyli ją o sąsiednie gospodarstwa: Trefiano, Cerretino i Poggetto. W ten sposób ukształtowała się dzisiejsza Tenuta di Capezzana.

Kolejne pokolenia rodziny rozwijały winnicę, unowocześniały piwnicę i wzmacniały rozpoznawalność Carmignano. Szczególną rolę odegrał Ugo Contini Bonacossi, który przyczynił się do przywrócenia regionowi osobnej tożsamości po okresie, gdy Carmignano było traktowane jako część szerszego obszaru Chianti Montalbano.

Capezzana jest producentem win organicznych. W przypadku Trefiano oznacza to pracę z owocami pochodzącymi z własnych parcel, prowadzonych zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Nie chodzi tu o techniczną czystość oderwaną od miejsca, lecz o wino mające zachować charakter konkretnej winnicy otaczającej historyczną Villa di Trefiano.

Trefiano Riserva zajmuje w ofercie Capezzany szczególne miejsce. Jest jednym z najbardziej prestiżowych win producenta i powstaje w niewielkich ilościach. W odróżnieniu od Barco Reale nie jest młodszą, bardziej codzienną interpretacją Carmignano, lecz winem wybranym, skupionym i przeznaczonym do spokojniejszego dojrzewania.

Jak jest historia i idea wina

Trefiano narodziło się w 1979 roku z pomysłu Vittoria Contini Bonacossi. Jego ideą było stworzenie wyjątkowego Carmignano z owoców pochodzących z winnic otaczających budynek Villa di Trefiano. Nie miała to być tylko kolejna etykieta w ofercie, ale osobne, bardziej selektywne spojrzenie na potencjał tej części posiadłości.

Villa di Trefiano ma własną historię. Budowę willi rozpoczęto w XV wieku, gdy należała do rodziny Rucellai. Posiadłość nie została wówczas jednak ukończona, ponieważ rodzina popadła w niełaskę u toskańskich wielkich książąt i została zmuszona do opuszczenia tego miejsca. W latach 20. XX wieku willę kupiła rodzina Contini Bonacossi i doprowadziła ją do obecnej formy.

Trefiano powstaje z winnic położonych wokół tej willi. Jest więc winem o bardzo konkretnym punkcie odniesienia, a nie ogólnym kupażem z całego gospodarstwa.

Carmignano samo w sobie jest jednym z najbardziej historycznych win Toskanii. W 1716 roku wielki książę Kosma III Medyceusz wskazał je jako jeden z czterech szczególnie cenionych obszarów produkcji wina w Toskanii. Był to jeden z najwcześniejszych przykładów urzędowego określenia prestiżowego regionu winiarskiego.

Region od dawna różnił się od innych toskańskich win obecnością Cabernet. W Carmignano odmiany francuskie nie są nowoczesnym dodatkiem ani próbą stworzenia supertoskana. Lokalna tradycja łączenia Sangiovese z Cabernetem sięga czasów Medyceuszy, a Cabernet bywał określany jako „uva francesca”, czyli francuskie grono.

Trefiano rozwija tę historyczną ideę w bardziej eleganckiej, selekcyjnej formie.

Terroir i metoda produkcji

Trefiano Riserva powstaje w apelacji Carmignano DOCG Riserva, jako kupaż 80% Sangiovese, 10% Cabernet Sauvignon i 10% Canaiolo. Taki skład dobrze oddaje historyczną tożsamość Carmignano: Sangiovese jako lokalna oś, Cabernet jako element struktury i głębi oraz Canaiolo jako odmiana łagodząca całość.

Owoce pochodzą z winnic otaczających szesnastowieczną Villa di Trefiano, położoną w obszarze Carmignano na wysokości około 200 metrów nad poziomem morza oraz ekspozycję południową i południowo-zachodnią.

Takie położenie sprzyja dobremu dojrzewaniu Sangiovese i Cabernet Sauvignon. Południowa ekspozycja zapewnia odpowiednie nasłonecznienie, a umiarkowana wysokość pomaga zachować równowagę pomiędzy dojrzałością owoców i świeżością.

Gleby określane są jako gliniasto-łupkowe, z wapieniem i marglem. Glina pomaga magazynować wodę, co ma znaczenie w cieplejszych latach. Łupek poprawia drenaż i ogranicza nadmierną bujność krzewów. Wapień i margiel wpływają na strukturę gleby oraz tempo dojrzewania owoców.

Nie należy rozumieć tych elementów podłoża jako dosłownego smaku kamienia w winie. Ich wpływ widoczny jest raczej w równowadze pomiędzy dojrzałym owocem, kwasowością, strukturą tanin i wytrawnym, eleganckim finiszem.

Zbiory realizowane są oddzielnie dla poszczególnych odmian. Fermentacja odbywa się w zbiornikach ze stali nierdzewnej w czasie siedmiu dni, a następnie jeszcze przez trzynaście dni trwa maceracji ze skórkami przed oddzieleniem wina od części stałych. 

Fermentacja malolaktyczna przebiega we francuskich tonneaux, w których przez 24 miesiące wino poddawane jest dojrzewaniu.

W skrócie:

Podawać z: czerwonymi, ale również pieczonymi białymi mięsami, z wieloma gatunkami serów.

Temperatura serwowania: 18^o - 19^oC

Apelacja: D.O.C.G. Carmignano

Kupaż: Sangiovese 80%, Cabernet 10%, Canaiolo 10%

Dojrzewanie: 24 miesiace w tonneaux

Położenie winnicy: 200 m. n. p. m.

Gleby: łupek, glina