Sierra de Tolono, La Dula Garnachas de altura, Garnacha, Grenache Gris, Rioja, Hiszpania

Jak smakuje i pachnie

La Dula Garnachas de Altura pokazuje Garnachę w wydaniu dalekim od ciężkich, bardzo alkoholowych i słodko owocowych interpretacji tej odmiany. Wino pochodzi ze starych krzewów rosnących wysoko u podnóża Sierra de Tolono, gdzie silny wiatr i chłodne noce pomagają zachować naturalną kwasowość. Dzięki temu dojrzałość czerwonych owoców łączy się tutaj z kwiatowym aromatem, ziołową świeżością i zaskakująco lekką, pełną energii konstrukcją.

Wino ma przejrzystą, wiśniowo-rubinową barwę. Nie jest niemal czarny ani szczególnie mocno nasycony. Wygląd zapowiada wino zbudowane bardziej wokół finezji, aromatu i napięcia niż maksymalnej ekstrakcji. Jasna barwa nie oznacza jednak braku głębi – wraz z napowietrzaniem La Dula pokazuje coraz więcej owocowych, kwiatowych, korzennych i kamienistych niuansów.

W pierwszej chwili pojawiają się czerwone wiśnie, maliny, porzeczki i żurawina. Owoc jest świeży, soczysty i lekko cierpki, bez konfiturującej słodyczy. Przypomina raczej owoce zebrane w momencie pełnej dojrzałości, ale nadal zachowujące napięcie skórek i pestek, niż bardzo dojrzałe maliny lub śliwki ugotowane do postaci powideł.

Po chwili można odnaleźć granat, poziomki i dojrzałe czereśnie, a następnie subtelne akcenty ciemniejszych malin oraz jeżyn. Owoc nie jest całkowicie jednorodny. Czerwona porzeczka i żurawina zapewniają mu cierpkość, podczas gdy czereśnie i maliny wprowadzają bardziej miękką, soczystą stronę.

Szczególnie ważne są aromaty kwiatowe. Pojawiają się fiołki, dzikie róże i delikatne skojarzenie z suszonymi płatkami kwiatów. To właśnie ten element nadaje La Dula eteryczny, niemal perfumowany charakter, ale nie zmienia wina w słodką ani przesadnie aromatyczną kompozycję. Kwiaty pozostają połączone z cierpkim owocem, ziołami i mineralnym tłem.

W winnicach obok czerwonej Garnachy zachowały się pojedyncze krzewy Garnachy Gris. Jest to odmiana o szaroróżowej skórce, blisko spokrewniona z Garnachą Tinta. Jej niewielki udział może dodatkowo rozjaśniać barwę, zwiększać aromatyczność i podkreślać delikatniejszą stronę kupażu.

Po napowietrzeniu wino pokazuje tymianek, rozmaryn, liść laurowy i delikatną lawendę. Aromaty te dobrze współgrają z krajobrazem otaczającym winnice w Rivas de Tereso, gdzie pomiędzy parcelami znajdują się lasy, pola zbóż i naturalne skupiska śródziemnomorskich ziół.

Pojawiają się również biały pieprz, goździki i subtelny balsamiczny ton. Nie są to mocne aromaty beczkowych przypraw. Bardziej przypominają naturalnie pikantną stronę Garnachy, rozwijającą się podczas spokojnej fermentacji i dojrzewania przy łagodnym dostępie tlenu.

W tle można odnaleźć mokre kamienie, pył wapienny i delikatnie ziemiste wrażenie. Nie należy rozumieć mineralności jako dosłownego smaku skały przeniesionego z podłoża do winogron. Jest to raczej wspólne odczucie wynikające z wysokiej kwasowości, wytrawności, drobnych tanin i lekko kamienistego finiszu.

W ustach La Dula jest wytrawne, średnio zbudowane i niezwykle soczyste. Nie sprawia wrażenia ciężkiego ani rozgrzewającego. Energia wina pochodzi przede wszystkim z wyraźnej kwasowości, która natychmiast podkreśla smak czerwonych porzeczek, żurawiny i granatu.

Pierwszy łyk przynosi maliny, wiśnie i dojrzałe czereśnie. Po chwili pojawiają się bardziej cierpkie owoce – granat, żurawina i czerwona porzeczka. Dzięki temu środek podniebienia pozostaje soczysty, ale nie miękki ani słodkawy. Każdy łyk kończy się świeżym, lekko wytrawnym wrażeniem.

Kwasowość jest zaskakująco żywa jak na Garnachę. Stanowi jeden z najważniejszych elementów stylu La Dula i wyraźnie odróżnia wino od przykładów powstających w niżej położonych, cieplejszych częściach Hiszpanii. Nie jest jednak ostra ani oderwana od owocu. Nadaje całości tempo, długość i apetyczny charakter.

Garnacha łatwo gromadzi cukier, dlatego zbierana zbyt późno może prowadzić do powstawania win bardzo alkoholowych i szerokich. Na wysoko położonych parcelach Rivas de Tereso dojrzewa wolniej, a chłodne noce pomagają zachować kwasowość. Sandra Bravo wybiera moment zbioru tak, aby owoce osiągnęły pełnię aromatu, ale nie straciły napięcia.

Taniny są wyraźne, lecz drobne i zaokrąglone. Początkowo przypominają lekkie ściągnięcie pozostawiane przez skórkę wiśni, granatu lub czerwonej śliwki. Nie są suche ani szorstkie. W miarę napowietrzania coraz lepiej łączą się z owocem i tworzą jedwabistą, precyzyjnie zarysowaną konstrukcję.

Wino nie jest jednak całkowicie gładkie. Pod kwiatowym aromatem i soczystym owocem znajduje się odpowiednia ilość tanin, aby zapewnić mu strukturę oraz potencjał dojrzewania. La Dula pozostaje eleganckie, ale nie kruche – lekkość nie oznacza tutaj braku powagi.

W środkowej części podniebienia pojawiają się liść laurowy, tymianek, pieprz i delikatna nuta suszonych kwiatów. Owoc stopniowo staje się bardziej wytrawny, a całość zyskuje chłodny, balsamiczny charakter. Wrażenie świeżości utrzymuje się mimo dojrzałości wiśni i malin.

Dojrzewanie w glinianych amforach pozwala zachować czystość kwiatowych aromatów i naturalną lekkość Garnachy. Glinka nie nadaje winu wanilii, kokosa ani tostów. Porowate ścianki naczyń umożliwiają jednak bardzo spokojny kontakt z tlenem, który pomaga wygładzić taniny i połączyć poszczególne elementy.

Amfora może wprowadzać również charakterystyczne wrażenie suchości i skupienia. Nie jest to osobny smak gliny, lecz zmiana sposobu odczuwania struktury. Owoc pozostaje czysty i bezpośredni, natomiast taniny stają się precyzyjniejsze, a finisz bardziej wytrawny i kamienisty.

Finisz jest długi, świeży i wielowarstwowy. Pozostają w nim maliny, granat, czerwona porzeczka, fiołki oraz dzikie zioła. Pod sam koniec pojawiają się biały pieprz, delikatna ziemistość i kamienista suchość. Kwasowość stopniowo wygasa, ale nie znika gwałtownie, dzięki czemu wino długo zachowuje energię.

Wino najlepiej podawać lekko schłodzone, w temperaturze około 14–16°C. Wyższa temperatura może uwydatnić alkohol i ograniczyć wrażenie świeżości. Młodą butelkę warto otworzyć około 45–60 minut przed podaniem albo przelać do karafki. Ponieważ wino nie zostało sklarowane ani przefiltrowane, może zawierać naturalny osad.

Jak smakuje to wino?

Im znacznik na suwaku bliżej słowa "proste", tym wino jest uboższe w smaki i aromaty. Gdy suwak znajduje się przy słowie "złożone", wino pachnie i smakuje różnymi owocami, kwiatami, ziołami, ziemią, skórą, przetworami, itp. 
Znacznik przy słowie "gładkie" oznacza, że wino ma bardzo mało tanin, czyli substancji powodujących uczucie ściągania i suchości w ustach. "Garbnikowe" świadczy o sytuacji przeciwnej.
Pozycja znacznika przy słowie "słodkie" informuje o dużej zawartości naturalnego cukru (>200g/l). Gdy jest on tuż przy określeniu "wytrawne" oznacza, że w winie jest zaledwie 0-2 gramy cukru resztkowego.
Znacznik ustawiony pomiędzy słowami "łagodne" i "kwasowe" pokazuje poziom kwasowości wina. Im jest on bardziej po prawej stronie, tym ta intensywność wyższa.

Sugestie gastronomiczne

Sierra de Tolono La Dula Garnachas de Altura bardzo dobrze pasuje do jagnięciny, kaczki, wieprzowiny, grillowanego drobiu, suszonych wędlin, grzybów, pieczonych warzyw oraz średnio dojrzewających serów. Można podać je do kotlecików jagnięcych z rozmarynem, piersi kaczki, polędwiczki wieprzowej, kurczaka z grilla, jamón ibérico, risotta grzybowego, pieczonego bakłażana albo sera Manchego. Dzięki żywej kwasowości, drobnym taninom i ziołowemu charakterowi najlepiej sprawdzi się przy potrawach wyrazistych, lecz niezbyt ciężkich.

Kto stoi za tym winem

Za projektem Sierra de Tolono stoi Sandra Bravo – winiarka pochodząca z Logrono, która jako pierwsza osoba w swojej rodzinie zawodowo zajęła się produkcją wina. Jej podejście nie wynika więc z prostego przejęcia rodzinnego gospodarstwa, lecz z doświadczeń zdobywanych w różnych regionach i stopniowego budowania własnej wizji Riojy.

Sandra studiowała inżynierię rolniczą i enologię. Następnie pracowała między innymi w Bordeaux, Chianti, Kalifornii i Nowej Zelandii. Poznawała zarówno duże, technicznie zaawansowane winiarnie, jak i mniejsze gospodarstwa skupione na pojedynczych parcelach.

Najważniejszym etapem jej rozwoju był jednak Priorat, gdzie spędziła około siedmiu lat. Pracując z Garnachą i Carineną na stromych, kamienistych zboczach, nauczyła się traktować każdą winnicę jako odrębne siedlisko. Zobaczyła także, że Garnacha może dawać nie tylko mocne, dojrzałe wina, ale również przykłady pełne świeżości, kwiatów i mineralnego napięcia.

Doświadczenie zdobyte w Prioracie miało szczególne znaczenie przy tworzeniu La Dula. Garnacha stała się ulubioną odmianą Sandry, choć w rodzinnej Rioji przez wiele lat pozostawała w cieniu Tempranillo. Winiarka dostrzegła w starych, wysoko położonych krzewach potencjał do produkcji win bardziej eterycznych i precyzyjnych niż te powstające w cieplejszych warunkach.

W 2012 roku wróciła do Riojy i rozpoczęła własny projekt Sierra de Tolono. Zamiast szukać łatwych w uprawie, rozległych parceli na równinach, wybrała niewielkie winnice położone u podnóża gór, przede wszystkim wokół Rivas de Tereso i Villabuena de Alava.

Wysokość, wapienne gleby, chłodny wiatr i późne dojrzewanie pozwalały jej uzyskać dokładnie taki styl, jakiego poszukiwała. Wina miały zachowywać energię i aromatyczną świeżość, nawet gdy owoce osiągały pełną dojrzałość.

Początkowo Sandra pracowała głównie na dzierżawionych działkach. Z czasem zaczęła kupować stare winnice, często wcześniej zaniedbane albo stopniowo opuszczane. Dzisiaj gospodarstwo tworzy ponad dwadzieścia niewielkich parceli, różniących się wysokością, ekspozycją, glebą oraz składem odmianowym.

Odzyskiwanie starych winnic nie polega wyłącznie na ponownym rozpoczęciu zbiorów. Często trzeba odbudować brakujące rzędy, poprawić kondycję osłabionych krzewów i przywrócić naturalne życie gleby. Efekty takiej pracy pojawiają się stopniowo, czasami dopiero po kilku latach.

Sandra rozmnaża stare rośliny materiałem pochodzącym z własnych winnic. Pozwala to zachować lokalne klony i zróżnicowanie genetyczne krzewów, zamiast zastępować je ujednoliconym materiałem zakupionym w szkółce.

Winnice prowadzone są zgodnie z zasadami certyfikowanej uprawy organicznej i biodynamicznej. Nie stosuje się syntetycznych herbicydów ani nawozów. Sandra ogranicza także orkę starych parceli, aby nie niszczyć ich naturalnej struktury i nie zmuszać winorośli do rozwijania korzeni wyłącznie blisko powierzchni.

Pomiędzy krzewami pozostawia naturalne zioła, kwiaty i trawy. Nie traktuje winnicy jako sterylnej monokultury. Różnorodna roślinność zapewnia schronienie owadom, pomaga chronić glebę przed erozją i zmusza winorośl do głębszego poszukiwania wody.

W piwnicy Sandra wykorzystuje stal, beton, używane drewno oraz gliniane amfory. Każde naczynie dobiera do charakteru konkretnej odmiany i parceli. Nie dąży do stworzenia jednego rozpoznawalnego smaku wspólnego dla całej oferty.

W przypadku Garnachy szczególne znaczenie mają amfory. Sandra próbowała prowadzić tę odmianę w stali i drewnie, lecz uznała, że glina najlepiej pozwala jej zachować kwiatowy aromat oraz świeżość. Amfora umożliwia winu oddychanie, ale nie wprowadza smaku dębu, który mógłby przykryć delikatną stronę odmiany.

La Dula stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych etykiet Sierra de Tolono. Pokazuje zarówno doświadczenie Sandry z Prioratu, jak i jej interpretację górskich winnic Riojy. Nie jest próbą stworzenia Garnachy podobnej do win z Katalonii ani cieplejszej Rioja Oriental. Ma opowiadać o chłodnych zboczach Rivas de Tereso i ostatnich starych krzewach tej odmiany zachowanych u podnóża gór.

Jaka jest historia i idea wina

Garnacha przez długi czas była jedną z ważnych odmian Riojy. Jej odporność na suszę, zdolność do dojrzewania w gorącym klimacie i obfite plony sprawiały, że dobrze radziła sobie w wielu częściach regionu. Była wykorzystywana samodzielnie, ale często stanowiła także element kupażu z Tempranillo.

Z czasem jej znaczenie zaczęło maleć. Tempranillo zyskało status najważniejszej odmiany Riojy, a wiele starych krzewów Garnachy usunięto lub przeszczepiono. Producenci cenili Tempranillo za regularność, kolor i zdolność do dojrzewania w beczkach, podczas gdy Garnachę często uważano za odmianę dającą zbyt miękkie, alkoholowe albo szybko utleniające się wina.

Część tych problemów nie wynikała jednak z samej odmiany, lecz z miejsca oraz momentu zbioru. Garnacha posadzona w bardzo ciepłych warunkach i pozostawiona zbyt długo na krzewach szybko gromadzi cukier. Może wtedy dawać wina szerokie, alkoholowe i pozbawione odpowiedniej kwasowości.

Na wysoko położonych parcelach sytuacja wygląda inaczej. Chłodne noce, silny wiatr i dłuższy okres dojrzewania pozwalają zachować świeżość. Garnacha może osiągnąć pełnię aromatu czerwonych owoców i kwiatów, nie tracąc przy tym napięcia oraz delikatności.

Sandra Bravo uważa, że odmiana potrzebuje właśnie wysokości i chłodu, aby pokazać swoją najbardziej interesującą stronę. W Rivas de Tereso znalazła stare krzewy rosnące w warunkach, które pozwalają uzyskać wino świeże, mineralne i niemal eteryczne.

La Dula powstaje z ostatnich starych parceli Garnachy zachowanych w tej części Sierra de Tolono. Krzewy mają ponad 80 lat i rosną na kilku niewielkich działkach położonych wysoko wokół Rivas de Tereso. Nie są pozostałością rozległych współczesnych nasadzeń, lecz fragmentami dawnego krajobrazu winiarskiego.

Wśród czerwonej Garnachy można znaleźć pojedyncze krzewy Garnachy Gris. Dawne winnice nie zawsze były sadzone jako jednorodne bloki jednej odmiany. Różne mutacje kolorystyczne oraz lokalne typy winorośli mogły rosnąć obok siebie, a owoce zbierano i fermentowano wspólnie.

Niewielki udział Garnachy Gris jest więc naturalnym elementem starych parceli, a nie dodatkiem dobranym podczas komponowania kupażu. Wino zachowuje rzeczywisty skład winnic, zamiast porządkować je według współczesnego modelu jednorodnych nasadzeń.

Określenie Garnachas de Altura – Garnache z wysokości – trafnie oddaje najważniejszą ideę wina. Nie chodzi jedynie o podanie liczby metrów nad poziomem morza, lecz o pokazanie odmiennego sposobu dojrzewania i stylu, który powstaje na chłodnych, przewiewnych zboczach.

La Dula nie jest klasyczną, mocno beczkową Rioją ani naśladownictwem najpotężniejszych Garnach z Prioratu. Ma być winem przejrzystym, w którym rozpoznawalne pozostają czerwone owoce, kwiaty, zioła i świeżość górskiego siedliska.

Ważna jest również forma dojrzewania. Amfora była przez długi czas bardzo rzadko wykorzystywana we współczesnej Rioji, regionie silnie kojarzonym z dębowymi beczkami. Sandra nie wybrała jej jednak wyłącznie jako modnego lub historycznego naczynia.

Po próbach przeprowadzonych w różnych zbiornikach uznała, że glina najlepiej odpowiada charakterowi Garnachy. Stal zachowywała świeżość, ale nie zapewniała odpowiedniego sposobu rozwoju tekstury. Drewno pozwalało winu oddychać, lecz mogło wprowadzać aromaty konkurujące z kwiatową delikatnością odmiany.

Amfora znalazła się pomiędzy tymi rozwiązaniami. Pozwala na łagodny kontakt z tlenem, ale pozostaje neutralna aromatycznie. Dzięki temu wino może nabierać bardziej zaokrąglonej tekstury bez wanilii, tostów i innych nut świeżego dębu.

La Dula jest więc zarówno opowieścią o odradzaniu Garnachy w Rioji, jak i o poszukiwaniu właściwego sposobu jej prowadzenia. Sandra nie próbuje podporządkować odmiany tradycyjnemu modelowi crianzy czy reservy. Dobiera metody produkcji do owoców i miejsca, nie zaś owoce do z góry przyjętego sposobu dojrzewania.

Terroir i metoda produkcji

Winogrona pochodzą ze starych parceli położonych wokół Rivas de Tereso, niewielkiej miejscowości znajdującej się u podnóża pasma Sierra de Tolono. Winnice leżą na wysokości około 650–700 metrów nad poziomem morza, znacznie wyżej niż wiele stanowisk w środkowej i wschodniej części Riojy.

Wysokość wpływa na cały przebieg sezonu. W ciągu dnia winorośle otrzymują dużo słońca, potrzebnego Garnaszy do osiągnięcia pełnej dojrzałości. Po zachodzie temperatura wyraźnie spada, szczególnie pod koniec lata i jesienią.

Chłodne noce spowalniają utratę kwasowości i pozwalają zachować aromaty malin, wiśni, fiołków i świeżych ziół. Dzięki temu owoce mogą długo pozostawać na krzewach, nie osiągając zbyt szybko bardzo wysokiego poziomu cukru.

Rivas de Tereso znajduje się w części Riojy pozostającej pod wyraźnym wpływem Atlantyku. Masy chłodniejszego i bardziej wilgotnego powietrza docierają od północy, choć pasmo górskie częściowo ogranicza ich oddziaływanie. Powstaje środowisko łączące dużą ilość słońca z chłodem, wiatrem i okresowymi opadami.

Silny wiatr jest jednym z najważniejszych elementów miejscowego siedliska. Schodzi od strony Sierra de Tolono, obniża temperaturę i osusza grona po deszczu. Ogranicza w ten sposób ryzyko rozwoju szarej pleśni, szczególnie ważne w przypadku późno zbieranych owoców.

Przewiewne warunki sprzyjają także pracy organicznej. Mniejsza wilgotność wokół liści i gron ogranicza presję chorób grzybowych, choć chłodny klimat nadal wymaga bardzo uważnej obserwacji winnic.

Parcele otaczają lasy, pola zbóż, rozmaryn, tymianek i lawenda. Nie są one odizolowanymi wyspami winorośli w jednolitym krajobrazie rolniczym. Stanowią część bardziej zróżnicowanego środowiska, które Sandra stara się zachować również pomiędzy rzędami krzewów.

Gleby zbudowane są przede wszystkim z gliny, wapienia i margli, miejscami uzupełnionych żwirem oraz fragmentami piaskowca. Poszczególne parcele różnią się proporcjami tych składników, ale łączy je wapienne pochodzenie oraz stosunkowo uboga, kamienista struktura.

Glina pomaga zatrzymywać wodę po zimowych i wiosennych opadach. Ma to duże znaczenie dla Garnachy, która dobrze znosi suszę, ale do równomiernego dojrzewania potrzebuje odpowiednich rezerw wilgoci w głębszych warstwach podłoża.

Sandra zwraca uwagę na obecność podziemnej wody, dzięki której stare krzewy nie cierpią nadmiernie podczas suchych okresów. Ich rozbudowany system korzeniowy potrafi korzystać z wilgoci niedostępnej dla młodych, płytko ukorzenionych roślin.

Wapień, margiel i kamieniste fragmenty poprawiają drenaż oraz ograniczają nadmierną żyzność. Krzewy nie rozwijają zbyt bujnej masy liści, a ich plony pozostają naturalnie niewielkie. Koncentracja owoców wynika więc z wieku roślin i warunków siedliska, nie z późniejszego zagęszczania moszczu.

Sandra nie stosuje syntetycznych herbicydów i ogranicza mechaniczną uprawę starych winnic. Naturalne rośliny chronią powierzchnię gleby przed erozją, a ich korzenie pomagają zachować biologiczną aktywność podłoża.

Brak intensywnej orki zapobiega również regularnemu niszczeniu korzeni winorośli rosnących blisko powierzchni. Stare krzewy mogą stopniowo rozwijać głębszy i bardziej stabilny system, pozwalający lepiej reagować na suszę oraz zmiany temperatury.

Winogrona zbierane są ręcznie. Każda parcela i każdy krzew mogą dojrzewać nieco inaczej, dlatego dokładna obserwacja jest ważniejsza niż ustalenie jednego terminu wyłącznie na podstawie poziomu cukru.

Sandra poszukuje równowagi pomiędzy dojrzałością aromatów, kwasowością i stanem tanin. Garnacha zebrana zbyt wcześnie może być szorstka i pozbawiona pełni owocu, natomiast kilkudniowe opóźnienie w ciepłym okresie może szybko zwiększyć zawartość cukru oraz potencjalnego alkoholu.

Owoce z poszczególnych parceli są łączone i delikatnie zgniatane. Fermentacja rozpoczyna się spontanicznie dzięki drożdżom naturalnie obecnym na skórkach winogron i w piwnicy.

Proces odbywa się w niewielkich, używanych drewnianych naczyniach. W zależności od partii mogą to być małe beczki albo większe, neutralne foudres. Drewno ma już za sobą wcześniejsze wina, dlatego nie przekazuje intensywnych aromatów wanilii, kokosa ani tostów.

Fermentacja prowadzona jest powoli i w stosunkowo niskiej temperaturze. Pozwala to zachować kwiatowe aromaty Garnachy i ogranicza gwałtowne wydobywanie tanin. Sandra nie dąży do bardzo ciemnej barwy ani maksymalnej koncentracji.

Ekstrakcja ma charakter łagodny. W chłodnym miejscu taniny ze skórek i pestek mogą być wyraźne, dlatego owoce nie są intensywnie przepompowywane ani mechanicznie rozbijane. Wino ma uzyskać strukturę potrzebną do dojrzewania, ale nie może stracić delikatności.

Po zakończeniu fermentacji La Dula trafia do glinianych amfor o pojemności około 300 litrów. Dojrzewa w nich przez osiem miesięcy. Niewielki format pozwala pracować osobno z ograniczonymi partiami pochodzącymi ze starych parceli.

Gliniane naczynia nie nadają winu własnego aromatu. Ich ścianki są jednak delikatnie porowate, dlatego umożliwiają powolną wymianę tlenu. Jest ona wystarczająca, aby taniny stopniowo się wygładzały, ale znacznie mniej aromatycznie widoczna niż dojrzewanie w nowym drewnie.

Amfora pomaga zachować aromaty malin, porzeczek, fiołków i ziół. Nie tworzy warstwy wanilii ani słodkich przypraw, która mogłaby przesunąć uwagę z owocu i miejsca na sam sposób produkcji.

Podczas dojrzewania poszczególne elementy stopniowo łączą się w całość. Kwasowość staje się lepiej zintegrowana, taniny łagodnieją, a świeży owoc zyskuje bardziej złożone nuty kwiatów, ziemi i przypraw.

Przed butelkowaniem wino nie jest klarowane ani filtrowane. Dzięki temu zachowuje pełniejszą teksturę oraz część naturalnych cząstek powstałych podczas fermentacji i dojrzewania. W butelce może pojawić się osad, który jest naturalną konsekwencją takiego sposobu pracy.

Rezultatem jest wysoko położona Garnacha o aromatach malin, wiśni, porzeczek, żurawiny, fiołków i śródziemnomorskich ziół. Ma zaskakująco żywą kwasowość, jedwabiste taniny i długi, kamienisty finisz. La Dula pokazuje odmianę nie poprzez siłę i alkohol, lecz poprzez wysokość, świeżość i delikatność starych krzewów zachowanych u podnóża Sierra de Tolono.

W skrócie:

Podawać z: grillowanymi czerwonymi mięsami.

Temperatura serwowania: 16^o - 18^oC

Apelacja: D.O.C. Rioja

Kupaż: Garnacha, Grenache Gris

Dojrzewanie: spontaniczna fermentacja w beczkach, później 8 miesięcy w glinianych amforach

Położenie winnicy: 700 m. n. p. m.

Gleby: glina, wapień