Moscato d’Asti wraca do łask. I robi to na własnych zasadach

Nie każde wino musi być poważne, długo dojrzewające i przeznaczone do degustowania w skupieniu. Niektóre są po prostu stworzone po to, by wnosić lekkość, aromat i radość. Moscato d’Asti należy właśnie do tej kategorii – choć przez pewien czas świat wina nie zawsze potrafił tę pozorną prostotę właściwie docenić.

Polecane produkty dla Ciebie

Moscato d’Asti powstaje na wzgórzach Piemontu z odmiany Moscato Bianco, znanej również jako Muscat Blanc à Petits Grains. To wino słodkawe, intensywnie aromatyczne i tylko delikatnie musujące. Najczęściej ma od 4,5 do 6,5% alkoholu, a więc mniej więcej połowę tego, co wiele spokojnych win wytrawnych.

W kieliszku pachnie świeżymi winogronami, brzoskwinią, morelą, kwiatem pomarańczy, cytrusami, szałwią i miodem. Jego słodycz nie powinna jednak oznaczać ciężaru. W najlepszych przykładach równoważą ją świeża kwasowość oraz subtelne bąbelki, dzięki którym wino pozostaje lekkie, soczyste i niezwykle łatwe do picia.

Jak zatrzymać aromat i naturalną słodycz?

Moscato d’Asti fermentuje w zamkniętym zbiorniku ciśnieniowym w niskiej temperaturze. Proces zostaje przerwany przez schłodzenie, zanim drożdże zdążą zamienić cały cukier w alkohol. W winie pozostają więc naturalna słodycz, niski poziom alkoholu oraz część dwutlenku węgla powstałego podczas fermentacji.

To ważne rozróżnienie: słodyczy nie trzeba tutaj dodawać po zakończeniu produkcji. Jest ona pozostałością naturalnego cukru z winogron. Jednocześnie niska temperatura pomaga zachować odmianowe aromaty, które w przypadku Moscato są szczególnie intensywne.

Frizzante czy spumante?

Wspólna apelacja Asti DOCG obejmuje dwa najbardziej znane style powstające z Moscato Bianco: Moscato d’Asti i Asti Spumante. Moscato d’Asti jest winem lekko musującym, kojarzonym ze stylem frizzante. Ciśnienie w butelce jest niewielkie, bąbelki są delikatne, a alkohol pozostaje bardzo niski. Wino jest bardziej miękkie, spokojne i przypomina lekko poruszony, aromatyczny sok ze świeżych winogron.

Asti Spumante ma wyższe ciśnienie, mocniejsze i bardziej trwałe musowanie oraz zwykle nieco więcej alkoholu. Jest bardziej „odświętne” w formie i bliższe temu, czego spodziewamy się po pełnoprawnym winie musującym. Dziś apelacja pozwala zresztą tworzyć Asti w różnych poziomach słodyczy, a także metodą tradycyjną, choć najbardziej klasyczny styl pozostaje aromatyczny i słodki.

Najprościej zapamiętać różnicę tak: Moscato d’Asti delikatnie łaskocze podniebienie, Asti Spumante wyraźnie musuje.

Nie jedna odmiana, lecz cała rodzina

Muskat nie jest właściwie jednym szczepem, ale rozbudowaną rodziną odmian. Łączy je zazwyczaj bardzo wyrazisty, kwiatowo-owocowy aromat, który można rozpoznać nie tylko w winie, lecz także w samych dojrzałych winogronach.

Do najważniejszych przedstawicieli rodziny należą Muscat Blanc à Petits Grains, Muscat of Alexandria, Muscat Ottonel oraz ciemnoskóry Muscat of Hamburg. Powstają z nich wina skrajnie różne: wytrawne i spokojne Muscaty z Alzacji, słodkie vins doux naturels z południa Francji, wzmacniane australijskie Muscaty, passito z wyspy Pantelleria oraz właśnie lekkie, musujące wina Piemontu. Moscato Bianco używane do produkcji Moscato d’Asti jest włoską nazwą Muscat Blanc à Petits Grains – odmiany cenionej za szczególną finezję i czystość kwiatowo-winogronowych aromatów.

Apelacje i miejsce pochodzenia

Asti DOCG obejmuje 51 gmin położonych w prowincjach Asti, Alessandria i Cuneo. To duży, pagórkowaty obszar, na którym Moscato Bianco od stuleci jest jednym z najważniejszych elementów lokalnej gospodarki i krajobrazu. W ramach apelacji powstają zarówno Moscato d’Asti, jak i Asti Spumante. 

Coraz większą uwagę zwraca również Canelli DOCG – osobna apelacja obejmująca 17 gmin wokół Canelli, historycznego centrum uprawy Moscato. Jej powstanie pokazuje, że wina muskatowe z Piemontu nie muszą być postrzegane wyłącznie jako jednolita, masowa kategoria. Mogą również opowiadać o konkretnych wzgórzach, ekspozycjach i tradycjach poszczególnych miejsc.

Dlaczego zainteresowanie wcześniej osłabło?

Moscato d’Asti stało się w pewnym momencie ofiarą własnej dostępności. Szeroka kategoria słodkich win Asti była kojarzona z dużą produkcją, prostą konsumpcją i butelkami kupowanymi przede wszystkim na święta lub do deserów. W świecie, który coraz wyżej oceniał wytrawność, mocną mineralność, zerowy dosage i metodę tradycyjną, naturalnie słodkie, tankowe Moscato wydawało się niemodne.

Część odbiorców zaczęła utożsamiać słodycz z niską jakością. Zapominano, że utrzymanie równowagi pomiędzy cukrem, kwasowością, aromatem i lekką strukturą również wymaga bardzo dobrej jakości owoców oraz precyzyjnej pracy w piwnicy.

Dlaczego wraca właśnie teraz?

Dzisiejsze trendy są dla Moscato d’Asti znacznie bardziej sprzyjające. Klienci coraz częściej poszukują win o niższej zawartości alkoholu. Nie zawsze chcą butelki, która ma 13–14% i wymaga pełnego posiłku. Moscato można pić podczas brunchu, letniego popołudnia, pikniku albo dłuższego spotkania, nie rezygnując z aromatu ani przyjemności. 

Pomaga mu również moda na lekkie musowanie. Rosnąca popularność pét-natów i win frizzante sprawiła, że delikatne bąbelki przestały być postrzegane jako niedoskonała wersja spumante. Stały się osobnym, bardzo swobodnym stylem.

Do tego dochodzi kuchnia. Naturalna słodycz i niski alkohol dobrze łagodzą ostrość, dlatego Moscato d’Asti może towarzyszyć daniom tajskim, syczuańskim czy indyjskim. Pasuje do słonych wędlin, świeżych i niebieskich serów, owoców, sorbetów oraz deserów, które nie są słodsze od samego wina.

Nowe życie za barem

Jednym z najciekawszych elementów powrotu Moscato jest jego kariera w miksologii. Konsorcjum Asti od kilku lat współpracuje z barmanami, pokazując, że Moscato d’Asti i Asti Spumante mogą być nie tylko samodzielnym winem, ale również składnikiem nowoczesnych koktajli.

Ma ku temu wyjątkowo dobre predyspozycje. W jednej butelce dostajemy aromat, naturalną słodycz, kwasowość, lekkie musowanie i niski alkohol. Moscato może zastąpić syrop, część soku i wino musujące, pozwalając budować lżejsze koktajle z ginem, rumem, cytrusami, ziołami, pieprzem czy owocami tropikalnymi.

Dzięki miksologii wino wyszło poza deserowy schemat. Zaczęło pojawiać się jako aperitif, składnik letnich drinków i element kultury brunchowej. Dotarło również do młodszych klientów, dla których swoboda i przyjemność są często ważniejsze niż tradycyjna hierarchia prestiżu.

Moscato d’Asti nie musiało więc zmieniać swojej natury, aby ponownie stać się interesujące. Nadal jest słodkawe, aromatyczne, lekko musujące i niskoalkoholowe. Zmieniło się raczej nasze podejście.

Dziś potrafimy ponownie docenić wino, które nie próbuje być monumentalne. Takie, które można podać do deseru, pikantnej kolacji, niedzielnego brunchu albo wykorzystać w koktajlu. Wino lekkie nie musi przecież oznaczać banalne – a słodycz nie wyklucza świeżości, jakości ani charakteru

Leszek, Eliza & zespół Buy Wine